Zarówno kotły tradycyjne jak i kondensacyjne mają swoje plusy i minusy. Wiele osób uważa, że biorąc pod uwagę wysokie ceny gazu w Polsce, należy bezwzględnie zakupić piec kondensacyjny. Okazuje się jednak, że nie zawsze rozwiązanie takie może przynieść zakładane efekty w postaci dużych oszczędności. Pod względem funkcji, mocy oraz sposobu i trudności montażu oba rodzaje kotłów nie różnią się znacząco między sobą.
Piec gazowy tradycyjny
Kotły tradycyjne dostępne są w wersji z otwartą lub zamkniętą komorą spalania. Kotły z komorą otwartą pobierają powietrze z wnętrza pomieszczenia. Do palnika pieca dostarczany jest gaz pod niedużym ciśnieniem. Jednocześnie ciąg występujący w kominie umożliwia zasysanie do kotła powietrza. Po spaleniu gazu gorące spaliny ogrzewają wymiennik ciepła, czyli specjalny układ rurek zawierających wodę. Następnie spaliny odprowadzane są na zewnątrz. Temperatura odprowadzanych spalin wynosi ok. 100-1200C.
Kotły z komorą otwartą mają zasadniczą wadę, a mianowicie wymagają dostarczania do pomieszczenia powietrza. Rozwiązanie takie nie jest bardzo uciążliwe w przypadku montażu kotła w oddzielnej kotłowni, czyli pomieszczeniu rzadko użytkowanym. Często jednak zdarza się, że piec montujemy w łazience na dolnej kondygnacji domu. W tej sytuacji, szczególnie w zimie, dopływ chłodnego powietrza będzie dość niekomfortowy.
Istotne jest, aby przy otwartej komorze spalania nie zatykać kratek wentylacyjnych i nie ograniczać dopływu powietrza, gdyż może to skutkować wydostawaniem się spalin do pomieszczenia, a w konsekwencji doprowadzić do zaczadzenia.
Drugim rozwiązaniem w kotłach tradycyjnych jest tzw. zamknięta komora spalania. Kotły takie mają dodatkową obudowę, która oddziela komorę spalania od pomieszczenia. Posiadają także specjalny wentylator zasysający powietrze z zewnątrz budynku oraz pozwalający usuwać spaliny. Dzięki temu w pomieszczeniu nie musimy zapewniać stałego dopływu powietrza dla pieca. Piece takie charakteryzują się trochę wyższą sprawnością w porównaniu do kotłów atmosferycznych (z otwartą komorą spalania), jednakże nie jest to wzrost pozwalający znacząco odczuć mniejsze zużycie gazu. Rozwiązanie takie daje jednak większy komfort użytkowania pomieszczenia, w którym znajduje się kocioł.
Piec gazowy kondensacyjny
Kotły kondensacyjne pozwalają istotnie zwiększyć sprawność, a co za tym idzie zredukować zużycie gazu i zmniejszyć koszty ogrzewania domu.
Kotły te posiadają zamkniętą komorę spalania z odpowiednim wymiennikiem ciepła. Przeważnie wykonany jest on ze stali kwasoodpornej lub stopów aluminium i krzemu.
Kocioł kondensacyjny umożliwia końcowe schłodzenie spalin nawet do 30-400C. Dzieje się tak, gdyż kotły te wykorzystują nie tylko ciepło spalin, lecz również energię zawartą w parze wodnej. Dzięki kondensacji odzyskuje się znaczącą ilość ciepła, która przy kotłach tradycyjnych bezpowrotnie zostaje odprowadzona na zewnątrz budynku do atmosfery. Aby możliwe było zjawisko kondensacji, kocioł musi móc pracować z niskimi temperaturami spalin, tj. ok 55-600C. Możliwości takiej nie dają typowe kotły tradycyjne.
Kondensacja polega na wykropleniu wody, która zawarta jest w spalinach, co umożliwia uzyskanie dodatkowej energii cieplnej do ogrzewania domu.
Dzięki zjawisku, które możemy nazwać podwójnym wykorzystaniem spalin uzyskujemy docelowo mniejsze zużycie gazu. W porównaniu do kotłów tradycyjnych możliwe jest zmniejszenie rachunków za gaz o ok 15-20%.
Nowoczesne rozwiązania kotłów kondensacyjnych
Nowoczesne kotły kondensacyjne posiadają również dodatkowe rozwiązania technologiczne, umożliwiające zwiększenie oszczędności w porównaniu do pieca tradycyjnego nawet do 30%.
Trwały wymiennik spaliny/woda
Kotły kondensacyjne mają wymiennik wykonany najczęściej ze stali szlachetnej lub specjalnych stopów. Materiały te są bardzo trwałe i odporne na działanie kondensatu. W kotłach tradycyjnych wymienniki wykonywane są przeważnie z mniej odpornych na kondensat materiałów, przez co wymagają wyższych temperatur spalin, w których nie dojdzie do zjawiska skroplenia pary wodnej.
Palnik pieca
Palnik jest jednym z najistotniejszych elementów kotła. Kotły dostępne na rynku posiadają różnego rodzaju konstrukcję palników. Najczęściej stosowane są palniki modulowane. Umożliwiają one bowiem zróżnicowaną pracę w zależności od temperatur na zewnątrz budynku. Wynika to z faktu, że dla zapewnienia jak najoptymalniejszej pracy, kocioł powinien charakteryzować się inną mocą przy niskich temperaturach ujemnych a inną przy temperaturach zbliżonych do zera stopni Celsjusza. O tym że piec wyposażony jest w palnik modulowany świadczy określana przez producenta moc grzewcza. Powinna ona zostać podana jako zakres mocy, np. 3,8-19kW (zakres mocy w jakim może pracować kocioł).
Na rynku dostępne są również piece z tzw. palnikami promiennikowymi. W tego typu piecach spaliny osiągają temperaturę ok 9000C, gdy w standardowych palnikach jest to temperatura na poziomie 1200-13000C. W tym przypadku niższa temperatura jest korzystniejsza dla sprawności pieca kondensacyjnego, gdyż umożliwia intensywniejszą kondensację, a tym samym lepsze „powtórne” wykorzystanie spalin.
Układ kontrolujący spalanie
Większość nowych kotłów posiada specjalne układy kontrolujące spalanie podczas normalnej pracy pieca. Oznacza to przede wszystkim dostosowywanie pracy do rodzaju i jakości paliwa gazowego. Rodzaj gazu zostaje rozpoznany automatycznie i warunki spalania zostają dostosowane do jakości używanego gazu oraz do obciążenia pieca.
Rozwiązanie to pozwala na maksymalne wykorzystanie energii zawartej w paliwie przy wysokiej sprawności pieca. Dodatkowo umożliwia to zmianę gazu ziemnego na gaz płynny, bez konieczności wprowadzania zmian w palniku czy innych elementach pieca. Jest to istotne szczególnie jeśli budujemy dom w miejscu, gdzie nie ma jeszcze dostępu do gazu ziemnego. Możemy bowiem wtedy do ogrzewania domu wykorzystać np. gaz ze specjalnych instalacji butli gazowych, by następnie, po wykonaniu przyłącza, przepiąć się na gaz ziemny.
Koszt pieca gazowego i jego eksploatacji
Piec gazowy zwykły (bez kondensacji) można zakupić za ok 3000-4000zł w zależności od producenta, mocy oraz rozwiązań technologicznych. W przypadku kotła kondensacyjnego musimy liczyć się z wydatkiem nawet 3-krotnie większym. Kotły takie kosztują bowiem ok. 8000-12000zł.
Kocioł kondensacyjny pozwala zaoszczędzić ok 15-20% na bieżących rachunkach za gaz. Należy jednak dokładnie przeanalizować kiedy ewentualny zakup kotła kondensacyjnego nam się zwróci, w porównaniu do kotła tradycyjnego. Jeśli okres ten wyniesie ponad 10-12 lat, to nie ma sensu wydawać znacznie więcej pieniędzy na drogi kocioł, gdyż po tak długim okresie jego użytkowania i tak nie będziemy mieć pewności, czy kocioł będzie nadal tak sprawny (może nawet zajść konieczność wymiany pieca na nowy).
W praktyce wybór między kotłem tradycyjnym a kondensacyjnym zależy głównie od wielkości domu jaki chcemy ogrzewać. W przypadku małych domów jednorodzinnych o powierzchni 100-130m2 w zupełności wystarczy piec tradycyjny. Jeśli budujemy dom o większych powierzchniach 150-200m2 lub więcej, to zaleca się zakup kotła kondensacyjnego, gdyż po przeanalizowaniu kosztów rachunków może on się zwrócić już po 5-6 latach użytkowania.
Jeśli jednak zależy nam przede wszystkim na zmniejszeniu przyszłościowych rachunków za gaz i wolimy wydać większe fundusze jednorazowo na etapie budowy, to warto zainwestować w dobrej jakości piec kondensacyjny.
Jeśli jednak decydujemy się na piec tradycyjny, lepiej zakupić kocioł z zamkniętą komorą spalania, co pozwoli zwiększyć komfort użytkowania pomieszczenia, w którym znajduje się piec. Jest to istotne szczególnie jeśli piec montujemy w łazience.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
