Ważna jest nie tylko odpowiednia lokalizacja oczka wodnego lecz również właściwy dobór materiałów izolacyjnych i dobrej jakości osprzętu do pompowania wody, które będzie gwarantować długą pracę bez konieczności drogich napraw.
Gdzie zrobić oczko wodne?
Poszukując miejsca na oczko wodne warto wziąć pod uwagę trzy najważniejsze kwestie. Po pierwsze nie zaleca się budowy oczek wodnych pod drzewami, gdyż w okresie jesiennym pojawi się z problem liści zaśmiecających znajdującą się w nim wodę.
Oczko wodne to mikroklimat, który nie lubi nadmiaru promieni słonecznych i zbyt wysokich temperatur. Nadmiar słońca prowadzi do znacznego nagrzewania się wody co prowadzi do zmniejszenia ilości tlenu w wodzie. Konsekwencją tych zjawisk jest intensywny rozwój glonów co zaburza estetykę wykonanego oczka ogrodowego.
Oczko powinno zatem zostać ustawione w miejscu częściowo zacienionym tak aby promienie słoneczne docierały bezpośrednio do wody nie dłużej niż 6-8 godzin dziennie.
Jeśli zdecydujemy się na oczko z pompą to konieczne będzie doprowadzenie instalacji elektrycznej, co może sprawiać nieco problemów jeśli oczko jest znacznie oddalone od budynku.
Głębokość i wielkość oczka wodnego
Jeśli ma to być oczko wodne będące wyłącznie ozdobą ogrodu to jego głębokość nie musi być duża i w zupełności wystarczy ok. 40-60cm. Nie zaleca się płytszych oczek gdyż doprowadzi to do zbyt szybkiego nagrzewania się wody.
Jeśli jednak planujemy zarybienie oczka to zalecana jest głębokość ok. 1,5m. Zapewni to odpowiednie warunki mikrobiologiczne dla rozwoju ryb i jednocześnie ograniczy szybkość nagrzewania się wody w okresie letnim.
Wielkość oczka często ograniczona jest powierzchnią działki. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że im większe jest oczko wodne tym lepiej i szybciej będą w nim zachodzić procesy samooczyszczania się. Małe oczka o powierzchni do 10m2 wymagają znacznie więcej zabiegów czyszczenia niż oczka większe. Ze względu na zachowanie odpowiedniej równowagi biologicznej i prawidłowych warunków dla rozwoju ryb, w przypadku oczek zarybionych zaleca się powierzchnie nie mniejsze niż 10m2.
Jeśli chcemy na brzegach uprawiać rośliny wodne i bagienne to zaleca się ukształtować dno ze schodkami. Przy brzegach można wykonać stopnie o głębokości ok. 20cm, kolejne 40-60cm i dopiero później właściwe dno na głębokość 1,2-1,5m.
Wykop pod oczko wodne i uszczelnienie dna
Na początek należy dokładnie w terenie wyznaczyć krawędzie oczka wodnego. Można w tym celu rozstawić odpowiednio gęsto szpilki stalowe lub paliki drewniane. Kolejny etap to wykonanie wykopów o odpowiedniej głębokości. Jeśli robimy półki na brzegach to warto od razu wykonywać doły na docelową głębokość, aby uniknąć późniejszego dosypywania gruntu.
Dno oczka wodnego należy uszczelnić. Można do tego użyć folii izolacyjnej, mat z kauczuku syntetycznego lub mat bentonitowych. Alternatywnie można w gotowym wykopie ułożyć gotowy odlew z tworzywa. Jest to jednak dość kosztowne i jeśli zależy nam na redukcji kosztów to tańszym rozwiązaniem będzie samodzielne zaizolowanie wykonanego dna. Gotowe oczka mają często małą powierzchnię i nie zawsze dopasujemy je do naszych oczekiwań i potrzeb, szczególnie jeśli zamierzamy hodować w oczku wodnym ryby.
Czym uszczelnić dno oczka wodnego?
Najczęściej stosowane są uszczelnienia z folii PCW ze względu na niską cenę i dostępność praktycznie w większości sklepów ogrodniczych i marketów budowlanych. Należy jednak stosować wyłącznie folie przeznaczone do oczek wodnych. Nie każda folia izolacyjna PCW będzie miała odpowiednio dużą odporność na czynniki chemiczne i mikrobiologiczne występujące w wodzie. Folia PCW do oczka wodnego kosztuje średnio 8-12zł/m2.
Na rynku można kupić również folie pokryte warstwą kamieni, które zapewniają jej nierówną teksturę i jednocześnie efektywnie imitują kamienne dno oczka wodnego. Mają one większą grubość, a ich górna warstwa pokryta jest żwirem o dokładnie dobranej frakcji. Koszt takiej izolacji to znacznie większy wydatek, rzędu 70-100zł/m2.
Izolacja z mat bentonitowych charakteryzuje się bardzo dużą odpornością na ciągłe działanie wody i zapewnia ochronę na wiele lat użytkowania oczka wodnego. Składa się ona z dwóch warstw włókniny, pomiędzy którymi znajduje się granulowany bentonit. Jest to materiał charakteryzujący się dużą chłonnością, a pod wpływem wilgoci zwiększa swoją objętość i tworzy powłokę nieprzepuszczalną dla wody. Koszt mat bentonitowych do przydomowego oczka to średnio 25-40zł/m2.
Pompa i filtr w oczku wodnym
Wiele osób uważa, że przy małych domowych oczkach wodnych nie ma sensu montowanie drogiej pompy wody i filtra. Otóż w praktyce sprawa wygląda zupełnie odwrotnie. To właśnie w oczku o małej powierzchni pompa jest konieczna, gdyż mała powierzchnia i objętość wody nie zapewnią właściwego samooczyszczania się zbiornika.
W przypadku dużych oczek o powierzchni ponad 15-20m2 można w pewnych przypadkach zrezygnować z pompy, jeśli wykonamy odpowiednie nasadzenia roślinne, co pozwoli utrzymać w zbiorniku właściwy mikroklimat i równowagę biologiczną.
Pompa wody zasysa zużytą i częściowo zanieczyszczoną wodę z dna oczka i pompuje ją do wylotu, który powinien być umieszczony jak najdalej od miejsca pobierania wody i jej filtrowania. Pompę warto montować na podłożu kamiennym lub betonowym aby nie zasysała z dna mułu i innych większych zanieczyszczeń.
Moc pompy należy dobierać w zależności od wielkości zbiornika wodnego, rodzaju i wydajności filtra oraz od tego, w jakich miejscach chcemy wypuszczać oczyszczoną wodę.
Jeśli w oczku wodnym wykonujemy kaskady, strumienie czy fontanny to pompa musi umożliwić odpowiednio wysokie podniesienie poziomu wody i wypuszczenie jej pod większym ciśnieniem.
W takim przypadku dobrze sprawdzą się filtry ciśnieniowe. Jeśli jednak nie mamy strumieni, kaskad ani fontann to można zamontować zwykły filtr przepływowy. Jest on także lepszy w przypadku gdy w oczku znajdują się ryby.
Filtr należy montować w takim miejscu, gdzie możliwe jest łatwe oczyszczanie, najlepiej w strefie płytkiej przy brzegu.
W oczkach o powierzchni do 8-10m2 zaleca się przefiltrowanie wody minimum raz na 3-4 godziny. W oczkach większych (ponad 15-20m2) wystarczy filtrowanie raz na 8-12 godzin. Częstotliwość filtrowania wody należy uwzględnić przy wyborze pompy i filtra.
Instalacja elektryczna
Jeśli zdecydowaliśmy się zamontować w oczku wodnym pompę z filtrem lub oświetlenie to konieczne jest doprowadzenie również instalacji elektrycznej. Kable zaleca się układać w ziemi na głębokości co najmniej 60-80cm. Zabezpieczy to przed przypadkowym uszkodzenie w czasie przekopywania ogrodu. Obowiązkowo muszą to być kable przystosowane do układania w ziemi. Zaleca się zakupić kabel w jednym odcinku o odpowiednio dobranej długości, aby uniknąć konieczności łączenia dwóch kabli pod ziemią (stwarza to ryzyko nieszczelności, zwarcia itp.). Dobrze jest nad kablem ułożyć pasek folii, która w razie wykonywania w przyszłości wykopów ostrzeże nas, że w tym miejscu znajduje się czynna instalacja elektryczna pod napięciem.
Jeśli chcemy układać kable płycej to należy układać je w rurach ochronnych z PCW w formie peszeli elastycznych lub sztywnych.
Ze względów bezpieczeństwa warto oczko wodne, jak i całą instalację ogrodową podłączyć do rozdzielni domowej na oddzielnym obwodzie i z oddzielnym bezpiecznikiem różnicowo-prądowym. Uchroni nas to przed utratą prądu w domu w przypadku awarii instalacji ogrodowej, jej zwarcia itp.
Oświetlenie oczka wodnego
Oświetlenie oczka wodnego można wykonać w formie lamp stacjonarnych montowanych na brzegu lub jako oświetlenie dna, z lampami umieszczonymi pod wodą. Większość lamp wodnych zasilanych jest prądem 12V przez co konieczne jest zamontowanie transformatora bezpieczeństwa (musi on znajdować się w suchym miejscu).
Kupując urządzenia elektryczne do oczka wodnego należy zawsze zwracać uwagę na oznaczenia „IP”, które związane są z wodoszczelnością obudowy. Pompy wodne powinny mieć obudowy o IP 68, podobnie jak lampy montowane na dnie zbiornika. Lampy pływające na powierzchni wody mogą mieć obudowy o stopniu ochrony wilgociowej IP 67.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
