Wielu producentów oferuje płytki o rozmiarach nawet ponad 100x100cm, a nawet możliwe jest zamawianie ceramiki w rozmiarach indywidualnych. Daje to bardzo duże możliwości aranżacji wnętrz lecz wymaga bardzo dużej precyzji w układaniu tak dużych płytek.
Wbrew wielu opiniom ułożenie podłogi z płytek wielkoformatowych wcale nie jest szybsze niż z płytek o standardowych rozmiarach do 40-50cm. Wynika to z konieczności bardzo dokładnego ich poziomowania i dociskania w wielu punktach. Dopasowanie jednej płytki wielkoformatowej zajmuje czasem więcej czasu niż ułożenie kilku płytek mniejszych.
Jeśli chcemy w pomieszczeniu ułożyć płytki wielkoformatowe to najpierw warto dobrze rozplanować ich rozmieszczenie. Najlepszy efekt wizualny osiągniemy praktycznie tylko w dużych pomieszczeniach, gdy co najmniej kilkanaście płytek będzie widocznych w całości.
Kupując płytki wielkoformatowe należy zwrócić szczególną uwagę na ich wymiary i tolerancje wymiarów nominalnych. Dotyczy to dwóch kwestii: długości i szerokości płytki oraz tolerancja dla wypukłości płytek.
W przypadku wymiarów odchylenia są przeważnie takie same jak dla płytek standardowych i wynoszą średnio od 1-3mm. W większości przypadków nie będzie to istotnym problemem, za wyjątkiem sytuacji gdy chcemy układać płytki bezspoinowo. W tym momencie niestety często będziemy musieli zakupić płytki na indywidualne zamówienie co istotnie zwiększa koszty wykończenia podłogi.
Istnieje jednak jeszcze drugi parametr dotyczący płaskości powierzchni. Związane jest to z procesem produkcji płytek i ich formowania, gdzie może dochodzić do uwypuklania się płytki. W płytkach o małych rozmiarach wypukłości te często nie przekraczają 2-3mm co jest praktycznie niezauważalne i niewyczuwalne. Problem jednak pojawia się przy tanich płytkach wielkoformatowych, gdy ich tolerancja dla płaskości wynosi często ok. 0,5% liczony w stosunku do powierzchni płytki. Dla płytek o wymiarach 100x100cm tolerancja wypukłości wynosi ponad 7mm co jest już zauważalne, szczególnie przy płytkach ściennych i może istotnie wpływać na estetykę ściany. Warto zatem szukać płytek o możliwie jak najmniejszej tolerancji dla wypukłości płytki albo pozostać przy płytkach o mniejszych rozmiarach.
Przygotowanie podłoża pod płytki wielkoformatowe
Podczas układania płytek o rozmiarach do 40x40cm wiele nierówności podłoża łatwo można zniwelować na zaprawie klejowej. W przypadku płytek wielkoformatowych nie jest to już takie proste i zaleca się aby różnice poziomów podłoża wynosiły nie więcej niż 2-3mm na długości co najmniej 2m. Z tego względu bardzo często przed ułożeniem płytek wielkoformatowych konieczne jest wykonanie cienkiej warstwy wylewki samopoziomującej.
Podłoże powinno również zostać dokładnie zagruntowane i oczyszczone aby zapewnić jak najlepsze związanie kleju z posadzką.
Klej do płytek wielkoformatowych
Układając płytki wielkoformatowe należy pamiętać, że zarówno podłoże jak i zaprawa klejowa mogą pracować, to znaczy odkształcać się. Są to zmiany na poziomie mikroodkształceń, których nie jesteśmy w stanie zauważyć jednakże mają one wpływ na trwałość związania płytki z podłożem.
Zapewnienie możliwości odkształcania się zaprawy klejowej jest szczególnie ważne w przypadku ogrzewania podłogowego i dużych, częstych wahań temperatury. Z tego względu do płytek wielkoformatowych należy stosować wyłącznie zaprawy odkształcalne S1 lub S2 (wysokoodkształcalne). Zastosowanie zapraw zwykłych szybko może doprowadzić do pęknięcia kleju i odspojenia się płytki.
Zaprawę klejową należy obowiązkowo nanosić zarówno na podłoże jak i na spodnią część płytki. Nie wolno tutaj stosować metody klejenia punktowego, które niektórzy fachowcy preferują na małych płytkach. W przypadku elementów wielkoformatowych musimy zagwarantować przyczepność całej powierzchni płytki. W tym celu na podłoże nanosi się równomiernie cienką warstwę zaprawy, a następnie drugą warstwę nakłada się na spodniej części płytki tworząc tzw. grzebień. Jeśli ułożymy zaprawę bez grzebienia pod całą płytką to istotnie utrudnimy sobie jej poziomowanie gdyż w praktyce nigdy nie nałożymy idealnie równej warstwy, a ponad to nigdy nie będziemy mieć idealnie równego podłoża. Klej musi zatem mieć możliwość przemieszczania się pod płytką w czasie jej dociskania, a rowki dodatkowo zmniejszają ryzyko wypływania kleju z boków płytki.
Pamiętajmy również, że pod płytkami wielkoformatowymi zaprawa klejowa wysycha znacznie wolniej niż pod płytkami małymi, dlatego należy odczekać średnio 3-5h dłużej z wchodzeniem na nie aby nie doprowadzić do ich zapadania się. Problem jej o tyle istotny, że w przypadku małej płytki w najgorszym wypadku cała się nieznacznie zapadnie co często nie będzie istotnie zauważalne. Przy płytkach o powierzchni ponad 60x60cm zajdzie jednak inne zjawisko, a mianowicie w miejscu nadepnięcia na płytkę obniży się ona i jednocześnie po przeciwnej stronie podniesie się do góry co doprowadzi do odspojenia płytki od podłoża.
Fugowanie płytek wielkoformatowych
Szerokość spoin w płytkach wielkoformatowych powinna wynosić ok 5-8mm. Jeśli chcemy zastosować fugi o szerokościach poniżej 4-5mm to obowiązkowo musimy zwracać uwagę na tolerancje wymiarowe płytek. W systemach cienkich spoin należy stosować wyłącznie płytki rektyfikowane. Charakteryzują się one tym, że posiadają idealnie docięte krawędzie i ich tolerancje wymiarowe przeważnie mieszczą się w zakresie od 0,1 do 0,3mm.
W praktyce jednak nie zalecamy układania płytek wielkoformatowych na cienkie spoiny jeśli w pomieszczeniu jest ogrzewanie podłogowe lub gdy podłoga jest narażona na duże nasłonecznienie (np. poprzez okna). W czasie zmian temperatur płytki odkształcają się (szczególnie ceramiczne) co przy zbyt cienkich spoinach prowadzi do nadmiernego napierania jednej płytki na drugą czego konsekwencją jest pękanie szkliwa na krawędziach.
Pamiętajmy aby przy płytkach wielkoformatowych zawsze stosować wyłącznie zaprawy elastyczne. Fugi muszą mieć możliwość rekompensowania naprężeń występujących w czasie rozszerzalności cieplnej płytek bez pękania zarówno fugi jak i płytek. Ważne jest również przestrzeganie maksymalnej dopuszczalnej szerokości dla spoin. Jeśli wykonamy spoiny o szerokości 7-10mm fugami przystosowanymi do cienkich spoin to będą one łatwo pękać i wykruszać się.
Jeśli planujemy układanie płytek wielkoformatowych to przed udaniem się do sklepu dokładnie zaplanujmy po pierwsze ich rozmieszczenie, a po drugie rodzaj i szerokość spoin co będzie się wiązać z zakupem płytek o określonej tolerancji wymiarowej.
Zespół redakcyjny portalu info-podlogi.pl
