Najczęściej zawilgocenie ścian związane jest z niewłaściwie wykonaną izolacją przeciwwilgociową na ścianach fundamentowych. Dotyczy to zarówno hydroizolacji pionowej jak i poziomej, które powinny być szczelnie połączone z izolacją wilgociową posadzki na gruncie.
Wszelkie nieprawidłowości w wykonawstwie izolacji z czasem uwidocznią się w postaci problematycznych i nierzadko trudnych w likwidacji zawilgoceniach.
Wilgoć związana z wysokim poziomem wód gruntowych
Poziom wód gruntowych zmienia się w ciągu roku. Najwyższy poziom wody osiągają w okresach wiosennych roztopów. Wahania w ciągu roku mogą dochodzić nawet do 50-70cm. Warto brać ten fakt pod uwagę zlecając wykonanie badań geologicznych na etapie projektowania domu.
W przypadku wód gruntowych znajdujących się poniżej poziomu posadowienia budynku w większości sytuacji wystarczy szczelnie wykonana izolacja przeciwwilgociowa ścian fundamentowych. Nie wolno również zapominać o zachowaniu ciągłości izolacji wilgociowej poziomej, szczególnie w miejscu połączenia izolacji poziomej ścian fundamentowych z izolacją posadzki na gruncie.
W badaniach geologicznych określony zostanie również poziom podciągania kapilarnego wody gruntowej i wilgoci. Związane jest to z naturalnymi procesami zachodzącymi w gruntach a stopień podciągania kapilarnego (czyli podnoszenia się wilgoci od dołu do góry) w dużej mierze zależy od rodzaju gruntów.
Kiedy warto wykonywać drenaż opaskowy?
Na pytanie kiedy warto wykonać drenaż opaskowy praktycznie każdy projektant i wykonawca odpowie nam że zawsze. Wynika to z kilku powodów. Po pierwsze w przypadku domów jednorodzinnych często badania geologiczne nie są wykonywane zbyt dokładnie lub nawet nie wykonuje się ich w ogóle. Co prawda teoretycznie projekt budowlany domu powinien zawierać informacje na temat warunków hydro-geologicznych podłoża, lecz zdarzają się projekty, w których warunki gruntowe określane są „zza biurka”, na podstawie orientacyjnych danych z sąsiednich terenów czy map geologicznych Polski.
Jeśli jednak wykonaliśmy dokładne badania gruntowe i jednoznacznie wychodzi nam, że fundamenty posadowione są w gruntach przepuszczalnych jak piaski czy żwiry to i tak w pewnych przypadkach warto wykonać dodatkowy drenaż. Dotyczy to przede wszystkim domów z podpiwniczeniem. Wilgoć występująca na ścianach piwnicy może z czasem przenieść się na wyższą kondygnację, prowadząc do uszkodzeń nie tylko ścian lecz również podłóg i sufitów.
W praktyce drenaż opaskowy nie jest bardzo drogim rozwiązaniem, odnosząc go do kompleksowych kosztów budowy domu. Jest to drenaż w formie rur perforowanych, układanych po obwodzie budynku w warstwie pospółki lub żwiru (często w otulinie z geowłókniny). Wodę gromadzoną w drenażu opaskowym można odprowadzać do studni chłonnych (np. z kręgów betonowych bez dna) lub rozprowadzać po terenie działki, co pozwoli racjonalnie zagospodarować wodę do nawadniania trawników.
Drenaż opaskowy warto wykonywać również wtedy, gdy grunty pod posadzką betonową stanowią grunty spoiste, jak gliny czy iły. Mają one bardzo ograniczoną przepuszczalność dla wody, co z czasem prowadzi do zalegania przy fundamentach dużej ilości wilgoci spływającej w stronę budynku.
Opaski wokół domu i folie kubełkowe
Czasami nawet przy bardzo dobrej jakościowo i szczelnie wykonanej izolacji przeciwwilgociowej z czasem na ścianach i tak wystąpi zawilgocenie. Należy pamiętać, że większość materiałów izolacyjnych nie gwarantuje wieloletniej stuprocentowej ochrony przed wodą, lecz w mniejszym lub większym stopniu ogranicza jej dostęp do powierzchni ściany.
Warto zatem zadbać o możliwość sprawnego odprowadzenia wody gruntowej od ścian fundamentowych. W tym celu można po obwodzie ścian zamontować folię kubełkową. Pozwala ona, dzięki odpowiednio wyprofilowanym wypustkom, transportować wodę bez jej napierania na ściany fundamentowe. Ważne jednak, aby folię taką zawsze montować kubełkami w stronę ściany. W przeciwnym wypadku jej stosowanie nie ma większego sensu.
Wiele osób wykonuje ozdobne opaski wokół domu. Przeważnie robimy je z kostki brukowej, kamiennej lub z różnego rodzaju kamieni ozdobnych. Każde z tych rozwiązań może zostać wykorzystane pod warunkiem zapewnienia możliwości przepływu wody przez konstrukcję opaski. Nie należy zatem koski brukowej, czy kamiennej układać na szczelnej warstwie z betonu. Kostki i kamienie ogrodowe należy układać na warstwie podsypki piaskowej lub żwirowej, dobrze przepuszczającej wodę.
Nieszczelności w instalacjach wewnętrznych
Nieszczelności w instalacjach najczęściej dotyczą przewodów kanalizacji sanitarnej, instalacji wodociągowych (w których woda znajduje się pod ciśnieniem) oraz instalacji ogrzewania podłogowego.
We wszystkich przypadkach trudne jest jednoznaczne wykrycie źródła problemu po otynkowaniu, wymalowaniu ścian i wylaniu posadzek betonowych. Często nawet niewielkie uszkodzenie rur kanalizacyjnych, czy wodociągowych może prowadzić do rozległych zawilgoceń na powierzchni ściany. Najłatwiej tego typu uszkodzenia zlokalizować na ścianach z betonu komórkowego. Znacznie trudniej jest wskazać miejsce uszkodzenia instalacji wbudowanej w ściany z pustaków ceramicznych – zawierających liczne pustki wewnętrzne, którymi woda może przenikać nawet na niższe kondygnacje.
Czasami zdarzają się również uszkodzenia w instalacjach ogrzewania podłogowego, co z czasem może prowadzić do zawilgocenia stropów i posadzek.
Większości z tych problemów da się uniknąć przez prowadzenie prac wykończeniowych z dużą ostrożnością w rejonie rur kanalizacyjnych, wodociągowych i grzewczych. Obowiązkowo należy również wykonywać próby szczelności instalacji.
Źle wykonane obróbki blacharskie kominów
Obecnie problem ten występuje coraz rzadziej, aczkolwiek nadal zdarzają się zawilgocenia spowodowane błędnie wykonanymi obróbkami blacharskimi wokół kominów. W wielu przypadkach inwestorzy nie kontrolują tego etapu prac. Często związane jest to z utrudnionym dostępem do połaci dachowej, lecz należy pamiętać, że wilgoć przedostająca się pod konstrukcję dachu może szybko doprowadzić do uszkodzenia izolacji cieplnej.
Obróbki kominowe można wykonywać z blachy lub specjalnie profilowanych taśm uszczelniających. Niezależnie od wybranej technologii należy dużą uwagę poświęcić na dokładną kontrolę wykonanego uszczelnienia.
Błędy w montażu folii dachowej wstępnego krycia
Folia dachowa układana od strony zewnętrznej to folia wysoko-paroprzepuszczalna. Umożliwia ona odprowadzenie wilgoci zamkniętej w warstwie ocieplenia dachu z jednoczesnym ograniczeniem przenikania wody spływającej po połaci dachowej. Ważną kwestią jest prawidłowy montaż folii. Nie wolno układać jej rozpoczynając montaż od góry. Spowoduje to niewłaściwe nakładanie się kolejnych pasów folii i wnikanie wody opadowej pod izolację wilgociową. Folię dachową zawsze układa się od dołu do góry, czyli od okapu do kalenicy.
Należy również kontrolować, czy folia nie została nigdzie rozerwana w czasie prac dachowych i czy wszelkie uszkodzenia zostały szczelnie naprawione.
W przypadku często występujących zawilgoceń należy dokładnie przeanalizować etap budowy domu. Pomaga w tym częste wykonywanie dokumentacji fotograficznej. Nawet jeśli w danej chwili coś umknie naszej uwadze, to z czasem możemy powrócić do zdjęć i dokładnie analizować każdy element domu. Nierzadko pozwala to wskazać błędy w wykonawstwie izolacji wilgociowych fundamentów i posadzek na gruncie.
Wilgoć pojawiająca się na ścianach z czasem doprowadzi do występowania grzybów i pleśni, co bezpośrednio przyczyni się do pogorszenia warunków klimatycznych i zdrowotnych mieszkańców.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
