Budowa domu | Zbudujmydom.pl | Logo
Budowa domu | Zbudujmydom.pl | Logo
zbudujmydom.plNowoczesny portal budowlany

Czym jest umowa darowizny i jakie ma skutki prawne?

Autor artykułu: Małgorzata Karpińska
Małgorzata Karpińska
Czym jest umowa darowizny i jakie ma skutki prawne?
Umowa darowizny ma duże znaczenie w dziedzinie prawa cywilnego. Jej istota polega na przesunięciu majątku od darczyńcy, czyli osoby dokonującej darowizny, na rzecz obdarowanego, czyli osoby korzystającej z przysporzenia. Przedmiotem darowizny mogą być różnego rodzaju prawa majątkowe tj. pieniądze, nieruchomości, ruchomości, a także prawa autorskie czy wartości niematerialne.

Ważnym elementem umowy darowizny jest przesunięcie aktywów lub zmniejszenie pasywów po stronie obdarowanego. W praktyce oznacza to, że darowizna powinna prowadzić do realnego zwiększenia majątku obdarowanego lub zmniejszenia jego długów. Ten aspekt podkreślany jest przez Sąd Najwyższy, który stwierdza, że istotą darowizny jest przesunięcie dóbr majątkowych z jednej strony na drugą.

Na czym polega umowa darowizny?

Przez zawarcie umowy darowizny, darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego przekazania określonej korzyści majątkowej na rzecz obdarowanego. Zgodnie z artykułem 888 § 1 kodeksu cywilnego, umowa ta wymaga złożenia oświadczenia o przyjęciu darowizny przez obdarowanego. Warto zaznaczyć, że świadczenie darczyńcy powinno być całkowicie nieodpłatne, a więc nie może być wymienialne na żadne inne świadczenia ze strony obdarowanego.

Ciekawym aspektem jest to, że umowa darowizny nie musi być w 100% bezpłatna. Zgodnie z art. 893 kodeksu cywilnego, darowizna może być obciążona tzw. poleceniem. Przykładowo, darczyńca może przekazać nieruchomość obdarowanemu pod warunkiem, że ten zobowiąże się do utrzymania tego domu w dobrym stanie. Jednakże istotą takiego polecenia jest to, że nie może ono równoważyć wartości darowizny ani nie może przekształcić umowy darowizny w umowę odpłatną.

  • Umowa darowizny powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To oznacza, że oświadczenie darczyńcy i przyjęcie obdarowanego powinny zostać spisane przez notariusza. Niemniej jednak, istnieją pewne wyjątki od tej zasady. Jeśli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione, to brak formy aktu notarialnego nie powoduje nieważności umowy.

  • Zgoda stron jest kluczowym elementem umowy darowizny, zwłaszcza jeśli chodzi o polecenie, które nie może narzucać obowiązków obejmujących darowiznę i jej charakter darmowy. To oznacza, że nie można poprzez polecenie przymuszać obdarowanego do dokonywania określonych czynności, które równoważą wartość darowizny.

Warto też zwrócić uwagę na aspekt odpowiedzialności. Darczyńca musi naprawić szkody wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy darowizny, szczególnie jeśli szkoda była wyrządzona umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa. Ponadto, niewypełnienie polecenia może stanowić podstawę do odwołania darowizny, co podkreśla istotę zobowiązań obu stron.

Umowa darowizny to ważne narzędzie prawnomajątkowe, które wiąże darczyńcę i obdarowanego w zobowiązaniach finansowych. Wymaga ona precyzyjnego określenia warunków, zwłaszcza jeśli chodzi o ewentualne polecenia. Zachowanie formy aktu notarialnego ma znaczenie dla ważności umowy, ale istnieją pewne wyjątki. Dla obu stron umowy wiążą się z nią określone prawa i obowiązki, co nadaje relacji między darczyńcą a obdarowanym określone ramy działania.

Skutki umowy darowizny

Umowa darowizny niesie za sobą szereg istotnych skutków prawnych dla obu stron.

  • Skutkiem darowizny jest przesunięcie własności z majątku darczyńcy na rzecz obdarowanego. To oznacza, że obdarowany staje się właścicielem przekazanego mu majątku, a darczyńca traci do niego wszelkie prawo. W przypadku dóbr materialnych, takich jak nieruchomości czy ruchomości, następuje przeniesienie faktycznej władzy i kontroli nad tymi dobrami.

  • Powstanie obowiązku spłaty podatku od darowizny. W wielu jurysdykcjach darowizna podlega opodatkowaniu, z wyjątkiem pewnych przypadków zwolnienia lub ulgi podatkowej. Obdarowany może być zobowiązany do zapłaty podatku od wartości otrzymanego majątku, a darczyńca jest odpowiedzialny za zgłoszenie takiej darowizny organom podatkowym.

  • W kontekście dziedziczenia i spadkobrania, umowa darowizny może mieć wpływ na wysokość zachowku – części majątku, której nie można pozbawić przyszłych spadkobierców. W niektórych jurysdykcjach przysługujący spadkobiercom zachowek może być obliczany na podstawie wartości otrzymanych darowizn w określonym okresie przed śmiercią darczyńcy.

O tym warto pamiętać!

Umowa darowizny ma skutki zarówno w sferze praw majątkowych, jak i podatkowych. Jest związana z przeniesieniem własności na obdarowanego, co niesie za sobą także obowiązek zapłaty podatku od darowizny. Ponadto, w kontekście dziedziczenia, darowizny mogą wpłynąć na ustalanie wysokości zachowku dla spadkobierców.

Źródło: Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl

(Małgorzata Karpińska, 14 września 2023)
Kalkulatory budowlano-remontowe i finansowe
Dodaj firmę do katalogu

Stwórz wizytówkę swojej firmy w naszym katalogu:

zdobywaj nowych klientów
lepsza widoczność firmy w google
możliwość dodania linków www i social media
Kalkulator kredytu hipotecznego

Kalkulator kredytu hipotecznegoKalkulator kredytowy

Myślisz o zakupie domu czy mieszkania lub może planujesz rozpocząć budowę? Zobacz ile wyniesie cię orientacyjna rata kredytu hipotecznego.
Cena nieruchomości: zł
Udział własny: 20 %
(Wiele banków wymaga udziału własnego na poziomie min. 20%.)
5%80%
Okres spłaty: 30 lat
(Im krótszy okres tym wyższa rata miesięczna. Najczęściej wybierany okres to 25 lub 30 lat.)
5 lat35 lat
Szacunkowa rata miesięczna:
0 zł
Powyższa kalkulacja ma charakter orientacyjny i nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 par. 1 Kodeksu Cywilnego. Ostateczne warunki finansowania zależą od decyzji banku i oceny zdolności kredytowej.
śledź nas na Facebook

Najnowsze

Płyty HPL na elewację
Płyty HPL na elewację

Płyty HPL na elewację - co warto wiedzieć przed wyborem materiału?

18 listopada 2026

Płyty HPL na elewację - co warto wiedzieć przed wyborem materiału?

18 listopada 2026

Rotametry w ogrzewaniu podłogowym
Rotametry w ogrzewaniu podłogowym

Rotametry w ogrzewaniu podłogowym- jakie przepływy ustawić i jak prawidłowo wyregulować r...

18 listopada 2026

Rotametry w ogrzewaniu podłogowym- jakie przepływy ustawić i jak prawidłowo wyregulować r...

18 listopada 2026

Skraplanie wody pod membraną dachową
Skraplanie wody pod membraną dachową

Skraplanie wody pod membraną dachową - dlaczego dach jest mokry od środka?

18 listopada 2026

Skraplanie wody pod membraną dachową - dlaczego dach jest mokry od środka?

18 listopada 2026

Wentylacja dachu - jaka
Wentylacja dachu - jaka

Wentylacja dachu- jaka szczelina wentylacyjna pod pokryciem i jak ją pra...

18 listopada 2026

Wentylacja dachu- jaka szczelina wentylacyjna pod pokryciem i jak ją pra...

18 listopada 2026

Chemia budowlana na zimę
Chemia budowlana na zimę

Chemia budowlana na zimę- co można jeszcze stosować przy niskich temperaturach,...

17 listopada 2026

Chemia budowlana na zimę- co można jeszcze stosować przy niskich temperaturach,...

17 listopada 2026

Kalkulator kredytowy
Kalkulator kredytowy
Ceny mieszkań w Polsce
Ceny mieszkań w Polsce
Dodaj firmę do katalogu

Stwórz wizytówkę swojej firmy w naszym katalogu:

zdobywaj nowych klientów
lepsza widoczność firmy w google
możliwość dodania linków www i social media
Rotametry w ogrzewaniu podłogowym
Rotametry w ogrzewaniu podłogowym

Rotametry w ogrzewaniu podłogowym- jakie przepływy ustawić i jak prawidłowo wyregulować r...

18 listopada 2026

Rotametry w ogrzewaniu podłogowym- jakie przepływy ustawić i jak prawidłowo wyregulować r...

18 listopada 2026

Skraplanie wody pod membraną dachową
Skraplanie wody pod membraną dachową

Skraplanie wody pod membraną dachową - dlaczego dach jest mokry od środka?

18 listopada 2026

Skraplanie wody pod membraną dachową - dlaczego dach jest mokry od środka?

18 listopada 2026

Wentylacja dachu - jaka
Wentylacja dachu - jaka

Wentylacja dachu- jaka szczelina wentylacyjna pod pokryciem i jak ją pra...

18 listopada 2026

Wentylacja dachu- jaka szczelina wentylacyjna pod pokryciem i jak ją pra...

18 listopada 2026

Chemia budowlana na zimę
Chemia budowlana na zimę

Chemia budowlana na zimę- co można jeszcze stosować przy niskich temperaturach,...

17 listopada 2026

Chemia budowlana na zimę- co można jeszcze stosować przy niskich temperaturach,...

17 listopada 2026

piwniczka ogrodowa betonowa
piwniczka ogrodowa betonowa

Montaż piwniczki ogrodowej z betonu - co sprawdzić przed zamówieniem gotowej ziemianki?

17 listopada 2026

Montaż piwniczki ogrodowej z betonu - co sprawdzić przed zamówieniem gotowej ziemianki?

17 listopada 2026

Jak wyregulować ogrzewanie podłogowe?
Jak wyregulować ogrzewanie podłogowe?

Jak wyregulować ogrzewanie podłogowe? Równoważenie pętli krok po kroku

16 listopada 2026

Jak wyregulować ogrzewanie podłogowe? Równoważenie pętli krok po kroku

16 listopada 2026

Wentylacja kalenicy
Wentylacja kalenicy

Wentylacja kalenicy - jak prawidłowo wykonać wylot powietrza na dachu?

16 listopada 2026

Wentylacja kalenicy - jak prawidłowo wykonać wylot powietrza na dachu?

16 listopada 2026

Zawór bezpieczeństwa w instalacji CO kapie
Zawór bezpieczeństwa w instalacji CO kapie

Zawór bezpieczeństwa w instalacji CO kapie - dlaczego cieknie i jak znaleźć przyczynę?

16 listopada 2026

Zawór bezpieczeństwa w instalacji CO kapie - dlaczego cieknie i jak znaleźć przyczynę?

16 listopada 2026

Pompa ciepła monoblok czy split
Pompa ciepła monoblok czy split

Pompa ciepła monoblok czy split - czym się różnią i którą wybrać do domu?

16 listopada 2026

Pompa ciepła monoblok czy split - czym się różnią i którą wybrać do domu?

16 listopada 2026

Adaptacja gotowego projektu domu do technologii CLT
Adaptacja gotowego projektu domu do technologii CLT

Adaptacja gotowego projektu domu do technologii CLT: co zmienia się w dokumentacji i kto za to odpowiada

15 listopada 2026

Adaptacja gotowego projektu domu do technologii CLT: co zmienia się w dokumentacji i kto za to odpowiada

15 listopada 2026

Co usuwa filtr węglowy na rurze i kiedy wymienić wkład?
Co usuwa filtr węglowy na rurze i kiedy wymienić wkład?

Co usuwa filtr węglowy na rurze i kiedy wymienić wkład?

14 listopada 2026

Co usuwa filtr węglowy na rurze i kiedy wymienić wkład?

14 listopada 2026

Gdzie ustawić jednostkę zewnętrzną pompy ciepła?
Gdzie ustawić jednostkę zewnętrzną pompy ciepła?

Gdzie ustawić jednostkę zewnętrzną pompy ciepła? Odległość od ścian, okien i granicy działki

13 listopada 2026

Gdzie ustawić jednostkę zewnętrzną pompy ciepła? Odległość od ścian, okien i granicy działki

13 listopada 2026

Niskie ciśnienie wody w domu
Niskie ciśnienie wody w domu

Niskie ciśnienie wody w domu- dlaczego w kranie słabo leci woda i jak znaleźć przycz...

13 listopada 2026

Niskie ciśnienie wody w domu- dlaczego w kranie słabo leci woda i jak znaleźć przycz...

13 listopada 2026

Pierwsza warstwa bloczków z betonu komórkowego
Pierwsza warstwa bloczków z betonu komórkowego

Pierwsza warstwa bloczków z betonu komórkowego - jak ją wypoziomować i prawidłowo wymurować?

13 listopada 2026

Pierwsza warstwa bloczków z betonu komórkowego - jak ją wypoziomować i prawidłowo wymurować?

13 listopada 2026

Raki i ubytki w betonie
Raki i ubytki w betonie

Raki i ubytki w betonie - kiedy są groźne i jak prawidłowo je naprawić?

13 listopada 2026

Raki i ubytki w betonie - kiedy są groźne i jak prawidłowo je naprawić?

13 listopada 2026

Przewód 1,5 czy 2,5 mm²?
Przewód 1,5 czy 2,5 mm²?

Przewód 1,5 czy 2,5 mm²? Jak dobrać przekrój przewodów do gniazdek i oświetlenia?

12 listopada 2026

Przewód 1,5 czy 2,5 mm²? Jak dobrać przekrój przewodów do gniazdek i oświetlenia?

12 listopada 2026

Naczynie przeponowe CO
Naczynie przeponowe CO

Naczynie przeponowe CO- jak działa, jakie ciśnienie ustawić i jak rozpoznać aw...

12 listopada 2026

Naczynie przeponowe CO- jak działa, jakie ciśnienie ustawić i jak rozpoznać aw...

12 listopada 2026

Filtr magnetyczny CO i separator zanieczyszczeń
Filtr magnetyczny CO i separator zanieczyszczeń

Filtr magnetyczny CO i separator zanieczyszczeń - czy warto montować i jaki wybrać?

12 listopada 2026

Filtr magnetyczny CO i separator zanieczyszczeń - czy warto montować i jaki wybrać?

12 listopada 2026

Internet w nowym domu
Internet w nowym domu

Internet w nowym domu - Cat 6 czy Cat 6A i gdzie zaplanować przewody Ethernet?

12 listopada 2026

Internet w nowym domu - Cat 6 czy Cat 6A i gdzie zaplanować przewody Ethernet?

12 listopada 2026

śledź nas na Facebook
Stelaż podtynkowy
Stelaż podtynkowy

Stelaż podtynkowy- dlaczego warto go wybrać i na co zwrócić uwagę przed z...

5 listopada 2026

Stelaż podtynkowy- dlaczego warto go wybrać i na co zwrócić uwagę przed z...

5 listopada 2026

Woda i lód pod pompą ciepła zimą
Woda i lód pod pompą ciepła zimą

Woda i lód pod pompą ciepła zimą - jak prawidłowo odprowadzić skropliny?

3 listopada 2026

Woda i lód pod pompą ciepła zimą - jak prawidłowo odprowadzić skropliny?

3 listopada 2026

Pękająca fuga między płytkami
Pękająca fuga między płytkami

Pękająca fuga między płytkami – dlaczego fuga wypada i jak naprawić ją na stałe?

3 listopada 2026

Pękająca fuga między płytkami – dlaczego fuga wypada i jak naprawić ją na stałe?

3 listopada 2026

Ile obwodów elektrycznych w domu?
Ile obwodów elektrycznych w domu?

Ile obwodów elektrycznych w domu?Jak podzielić instalację na kuchnię, łazienkę i pozostał...

3 listopada 2026

Ile obwodów elektrycznych w domu?Jak podzielić instalację na kuchnię, łazienkę i pozostał...

3 listopada 2026

Jak wybrać piłę ukośnicę do warsztatu i prac wykończeniowych
Jak wybrać piłę ukośnicę do warsztatu i prac wykończeniowych

Jak wybrać piłę ukośnicę do warsztatu i prac wykończeniowych?

2 listopada 2026

Jak wybrać piłę ukośnicę do warsztatu i prac wykończeniowych?

2 listopada 2026

Kompletny system energetyczny, który może pomóć ograniczyć koszty prądu
Kompletny system energetyczny, który może pomóć ograniczyć koszty prądu

Energia+ od ELQ Energy, Energynat I SolaX Power.Kompletny system energetyczny, który może pomóć ogranicz...

30 października 2026

Energia+ od ELQ Energy, Energynat I SolaX Power.Kompletny system energetyczny, który może pomóć ogranicz...

30 października 2026

Sprzęt AGD i urządzenia przydatne podczas remontu
Sprzęt AGD i urządzenia przydatne podczas remontu

Sprzęt AGD i urządzenia przydatne podczas remontu

29 października 2026

Sprzęt AGD i urządzenia przydatne podczas remontu

29 października 2026

Kiedy warto wykonać badanie wody ze studni?
Kiedy warto wykonać badanie wody ze studni?

Kiedy warto wykonać badanie wody ze studni?Najważniejsze wskazówki dla mieszkańców zachodniopomorsk...

29 października 2026

Kiedy warto wykonać badanie wody ze studni?Najważniejsze wskazówki dla mieszkańców zachodniopomorsk...

29 października 2026

nieruchomości nad rzeką w bydgoszczy
nieruchomości nad rzeką w bydgoszczy

Życie nad wodą:dlaczego nadrzeczne inwestycje w Bydgoszczy cieszą się...

29 października 2026

Życie nad wodą:dlaczego nadrzeczne inwestycje w Bydgoszczy cieszą się...

29 października 2026

Numer działki a identyfikator działki
Numer działki a identyfikator działki

Numer działki a identyfikator działki. To nie to samo, choć wiele osób je myli

28 października 2026

Numer działki a identyfikator działki. To nie to samo, choć wiele osób je myli

28 października 2026

Kalkulator kredytu hipotecznego

Kalkulator kredytu hipotecznegoKalkulator kredytowy

Myślisz o zakupie domu czy mieszkania lub może planujesz rozpocząć budowę? Zobacz ile wyniesie cię orientacyjna rata kredytu hipotecznego.
Cena nieruchomości: zł
Udział własny: 20 %
(Wiele banków wymaga udziału własnego na poziomie min. 20%.)
5%80%
Okres spłaty: 30 lat
(Im krótszy okres tym wyższa rata miesięczna. Najczęściej wybierany okres to 25 lub 30 lat.)
5 lat35 lat
Szacunkowa rata miesięczna:
0 zł
Powyższa kalkulacja ma charakter orientacyjny i nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 par. 1 Kodeksu Cywilnego. Ostateczne warunki finansowania zależą od decyzji banku i oceny zdolności kredytowej.
Małgorzata Karpińska

Małgorzata Karpińska

Copywriter dla portalu zbudujmydom, współpracująca również z wieloma innymi agencjami, nie boi się żadnych tematów, nawet tych trudnych, wymagających projesjonalnej wiedzy z branży budowlanej.
Autorka licznych tekstów o rematyce budowlanej, remontowej, ogrodowej oraz wnętrzarskiej.

Polecane artykuły

Porady prawne

Więcej artykułów...
Korzystając ze strony, akceptujesz naszą politykę prywatności i wyrażasz zgodę na zapisywanie cookies.