Wymiana powietrza - poprzez sprawną wentylację - jest konieczna zarówno dla zdrowia mieszkańców jak i dobrego mikroklimatu całego budynku. Brak dobrej wentylacji szybko może doprowadzić do zawilgocenia i zagrzybienia ścian i sufitów w pomieszczeniach.
Jakie pomieszczenia wymagają obowiązkowej wentylacji?
Przepisy nie regulują ilości pionów wentylacyjnych w domu, jednakże narzucają konieczność wykonania wentylacji w takich pomieszczeniach jak kuchnie, łazienki, toalety, garaże, kotłownie. Wentylacja powinna również zostać wykonana we wszystkich pomieszczeniach bez otwieranych okien, czyli najczęściej w garderobach, schowkach itp.
Wentylację należy również zastosować w pomieszczeniach, w których znajdują się kominki – przeważnie w typowym domu jednorodzinnym jest to salon.
W przypadku kuchni warto wykonać dwa kanały wentylacyjne. Jeden z nich podłączymy do okapu znajdującego się nad płytą grzewczą. Drugi wywietrznik służyć będzie do zachowania właściwej cyrkulacji w czasie, gdy okap nie będzie włączony. Nie jest to jednak obowiązek, lecz w praktyce zwiększa to sprawność wentylacji pomieszczenia.
Parametry przewodów wentylacyjnych w domu jednorodzinnym
Przepisy określają dość precyzyjnie minimalne wymiary kanałów wentylacyjnych, podając minimalną powierzchnię przekroju pionu wentylacyjnego (0,016m2) oraz najmniejszą długość boku kanału prostokątnego lub jego minimalną średnicę – 10cm.
W praktyce najczęściej stosuje się kanały wentylacyjne 14x14cm lub 14x21cm, co zapewnia w większości przypadków wystarczające warunki do sprawnej wentylacji pomieszczeń.
Kanały wentylacyjne można projektować jako oddzielne lub jako zespolone z innymi pionami kominowymi – w tym przypadku stosuje się tzw. pustaki kominowe, np. z pionem spalinowym i wentylacyjnymi.
Nie powinno się jednak włączać kilku pomieszczeń do jednego pionu wentylacyjnego. Warto w takim wypadku zastosować np. pustaki wentylacyjne o dwóch-trzech kanałach (często są to pustaki keramzytobetonowe) i do każdego kanału podpinać tylko jedno pomieszczenie.
Rozwiązanie takie zapewni najlepsze warunki dla sprawnego działania wentylacji grawitacyjnej.
Prawidłowe wykonanie przewodów wentylacyjnych w domu
Kanały wentylacyjne można wykonywać z elementów murowanych (np. z cegły pełnej, pustaków wentylacyjnych ceramicznych lub keramzytobetonowych) lub z tzw. „rur spiro”, czyli spiralnych rur wentylacyjnych o średnicy min. 10cm, które można łatwo wyginać pod dowolnym kątem.
W praktyce duży wpływ na skuteczność wentylacji ma gładkość wewnętrznej powierzchni kanału. Z tego względu najlepszym rozwiązaniem są gotowe pustaki wentylacyjne, które należy bardzo dokładnie murować, bez pozostawiania jakichkolwiek szczelin niewypełnionych zaprawą. Wszelkie szczeliny, wykruszenia itp. zaburzają prawidłowy przepływ powietrza.
Rury spiralne nie zapewniają tak dobrych parametrów wentylacji jak pustaki, dlatego powinno się to rozwiązanie ograniczyć do niezbędnego minimum, np. do sytuacji „dorabiania” kanału wentylacyjnego, którego nie było w pierwotnym projekcie lub po prostu murarze go nie wykonali.
Dla zachowania dobrego przepływu powietrze zaleca się budowę kanałów wentylacyjnych pionowych, bez żadnych załamań. Nie zawsze jest to możliwe, a jeśli musimy stosować załamania to ograniczmy ich ilość do minimum z jednoczesnym zachowaniem kąta załamania nie większego niż 30 stopni.
W żadnym wypadku nie wolno kanałów wentylacyjnych prowadzić w poziomie! Rozwiązanie takie całkowicie zaburzy pracę wentylacji. Niektórzy fachowcy próbują określać możliwe maksymalne długości odcinków poziomych, co często wynika z chęci połączenia danego wywietrznika z innym pionem wentylacyjnym. Rozwiązań takich nie wolno stosować, gdyż traci wtedy sens podstawowa zasada wentylacji, czyli grawitacyjna wymiana powietrza.
Należy pamiętać również o wykonaniu odpowiedniego zakończenia wszystkich pionów wentylacyjnych na dachu. W tym celu stosuje się różnego rodzaju nasadki kominowe lub tzw. kominki wentylacyjne. Dostępne są nawet specjalne dachówki zintegrowane z kominkiem wentylacyjnym, co pozwala na zachowanie estetyki połaci dachowej. Nie wolno zapominać o tym elemencie wykończeniowym, aby nie doprowadzić do zjawiska „wdmuchiwania” powietrza do pomieszczeń w czasie silnych wiatrów.
Kratki wentylacyjne montowane w pomieszczeniach
Na rynku dostępnych jest wiele rodzajów kratek wentylacyjnych. Żadne przepisy nie narzucają, czy mamy stosować kratki kwadratowe czy okrągłe. Czasami ze względów estetycznych chcemy zakupić dany kształt kratki. Lepsze parametry wentylacji zapewnią jednak otwory o przekroju kwadratowym (większe pole przekroju przy takim samym wymiarze boku kwadratu i średnicy koła).
Z dużą ostrożnością należy podchodzić do kratek, które umożliwiają ich zamykanie i otwieranie poprzez np. pociąganie odpowiedniego sznurka. Wentylacja powinna funkcjonować w pomieszczeniu przez cały czas, a przy dobrze zaprojektowanych i wykonanych pionach nie wpłynie ona na wychładzanie pomieszczeń w czasie okresów zimowych.
Można zakupić również kratki ze specjalną drobną siatką od wewnętrznej strony kanału wentylacyjnego. Zapewnia ona ochronę zarówno samego pionu wentylacyjnego jak i pomieszczenia przed przenikaniem zabrudzeń.
W pomieszczeniach pozbawionych okien, np. łazienki, toalety, warto przemyśleć zakup wywietrznika mechanicznego. Możemy go włączać na żądanie, np. zwykłym włącznikiem umieszczanym na ścianie, co w zaprogramowanym okresie (np. 5-10 minut) zwiększy wydajność wentylacji poprzez mechaniczne „wyrzucanie” powietrza po za budynek. Przy takim rozwiązaniu warto jeszcze przed zamontowaniem kratki przemyśleć kwestię lokalizacji włączników, aby odpowiednio przygotować instalację elektryczną.
Kratki wentylacyjne montowane są przeważnie pod sufitem (w odległości min. 15cm od sufitu) i nie rzucają się w oczy. Warto jednak zastanowić się nad ich jakością i estetyką. Wielu producentów oferuje np. kratki aluminiowe lub zwykłe plastikowe w różnej kolorystyce, co pozwala na lepszą aranżację całego pomieszczenia.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
