Legalizacja samowoli jest dość złożonym procesem i wiąże się z pewnymi dodatkowymi kosztami lecz jeśli się na nią nie zdecydujemy to nadzór budowlany może wydać nam decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu wybudowanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Samowola budowlana to praktycznie wszystkie prace budowlane, które wymagają uzyskania wcześniej odpowiednich decyzji administracyjnych jak pozwolenie na budowę lub rozbiórkę albo wymagają zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Dokonując zgłoszenia najczęściej nie otrzymujemy pisemnej decyzji (chyba, że poprosimy o nią i uiścimy niewielką opłatę administracyjną) i prawo budowlane zakłada, że urząd ma 30 dni na wydanie decyzji negatywnej lub prośby o uzupełnienie wniosku, a po tym czasie wydaje domniemaną zgodę na realizację danego zamierzenia budowlanego.
Budynki wybudowane przed końcem roku 1995 podlegają procedurom legalizacyjnym wg tzw. starego prawa budowlanego tj. ustawy w roku 1974. Problem jednak pojawia się gdy nadzór budowlany poprosi nas o wskazanie dokumentów potwierdzających zakończenie budowy przed końcem 1995r. Musimy w tym wypadku móc przedstawić obiektywne i jak najdokładniejsze dowody, np. fotografie z których możliwe jest określenie daty ich wykonania, dokumenty formalno-prawne, dzienniki itp. W takim wypadku legalizacja nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi opłatami.
Nie możemy niestety liczyć na pełną dokumentację pobraną z urzędów, które obowiązek archiwizacji dokumentacji mają dopiero od roku 1999.
Budynki wybudowane bez odpowiednich pozwoleń po 1995r. mogą zostać poddane procesowi legalizacji (w tym wypadku już niestety płatnej) jedynie przy spełnianiu dwóch warunków, tj. braku kolizji z obowiązującymi przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym oraz gdy budynek nadaje się do doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. W pozostałych przypadkach nadzór budowlany może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu.
Problem pojawia się, gdy proces legalizacji zostanie rozpoczęty w trakcie budowy, gdyż w okresie tym nie można dokonywać żadnych zmian w stanie budynku i prace budowlane należy wstrzymać.
W przypadku budynków wymagających sporządzenia dokumentacji projektowej nadzór budowlany wydaje decyzję nakazującą jej przygotowanie. Oznacza to, że będziemy zmuszeni zatrudnić uprawnionego architekta i konstruktora, a w niektórych wypadkach konieczne może być również uzyskanie niezależnych opinii i ekspertyz stanu technicznego już wykonanych elementów konstrukcyjnych budynku.
Wznowienie robót budowlanych możliwe jest dopiero po uzyskaniu decyzji o akceptacji przedstawionego projektu budowlanego. Ostateczne zalegalizowanie budowy nastąpi po całkowitym zakończeniu procesu budowlanego.
Niestety wraz z dokumentacją projektową konieczne będzie uiszczenie opłaty legalizacyjnej ustalonej przez nadzór, która może wynosić od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Warto zatem zawsze sprawdzić czy planowane prace budowlane wymagają zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę czy rozbiórkę, aby uniknąć kłopotliwej i kosztownej procedury legalizacyjnej.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
