Nieszczelne i za słabe szalunki
Przed rozpoczęciem prac betonowych musimy dokładnie sprawdzić, czy wszystkie szalunki są odpowiednio szczelne i prawidłowo zamontowane. Mieszanka betonowa jest dość płynna i potrafi wypłynąć nawet przez niewielkie szczeliny, osłabiając przy tym całą konstrukcję szalunków.
Ponad to w czasie betonowania wszelkie korekty szalunków są praktycznie niemożliwe lub bardzo ograniczone gdyż beton wywiera duże naciski na ścianki szalunkowe. Każda ingerencja podczas betonowania niesie za sobą duże ryzyko rozszczelnienia szalunków a tym samym ryzyko zdeformowania betonowanego elementu i obniżenia jego nośności.
Niewłaściwie ułożone zbrojenie
W elementach żelbetowych pręty zbrojeniowe są odpowiedzialne za przenoszenie sił rozciągających dlatego ważne jest, aby zostały one ułożone w odpowiednim miejscu w przekroju elementu. Usytuowanie prętów zbyt nisko lub zbyt wysoko w stosunku do projektu może skutkować tym, że pręty praktycznie w ogóle nie będą brały udziały w przenoszeniu obciążeń działających na element betonowy.
Ponad to pręty, aby pracowały w odpowiednich warunkach muszą mieć minimalną otulinę betonową, która zazwyczaj wynosi ok. 4-5cm. Ważne jest także stosowanie prętów o odpowiedniej średnicy. Co prawda w rzeczywistości często projekty są nieco przewymiarowane, jednakże istotne zmniejszenie zaprojektowanych średnic zbrojenia może skutkować powstawaniem rys i spękań w betonowanych elementach podczas użytkowania budynku.
Jedną z istotniejszych kwestii jest również pilnowanie odpowiednich zakotwień zbrojenia oraz połączeń z innymi elementami jak słupy itp. Szczególną uwagę należy zwrócić na właściwe ułożenie zbrojenia w narożnikach fundamentów, gdzie panują bardzo duże obciążenia.
Niewłaściwa mieszanka betonowa
W projekcie zawsze jest określona klasa mieszanki betonowej, która oznacza jej wytrzymałość. W budownictwie jednorodzinnym najczęściej spotkamy się z betonami klasy C8/18 do C30/37. Dawniej stosowano oznaczenia z literą B, np. klasa B20 co odpowiada nowemu oznaczeniu C20/25.
Betony klasy C8/10 czy C12/15 można wykonać samodzielnie w betoniarce, jednakże wyższych klas raczej nie osiągniemy chyba, że mamy duże doświadczenie w pracach betonowych. Aby mieć pewność, że wytworzona mieszanka będzie odpowiednio wytrzymała i jednorodna zaleca się zamawianie gotowej masy z wytwórni.
Dodatkowo daje nam to możliwość betonowania od razu większych elementów, np. jednorazowe zabetonowanie całych fundamentów czy całego stropu bez przestojów. Mieszanka betonowa musi mieć również odpowiednią konsystencję. Nie może być zbyt gęsta gdyż trudno będzie jej wtedy wypełnić wszystkie szczeliny w szalunkach, szczególnie w bardziej skomplikowanych elementach i tak, gdzie jest duże nagromadzenie zbrojenia. Nie może być również zbyt płynna gdyż jest wtedy duże ryzyko wypływania betonu przez nawet najdrobniejsze szczeliny w szalunkach.
Beton po zalaniu powinien zostać zagęszczony oraz odpowietrzony, do czego stosuje się specjalne wibratory. Pozwala to wykonać element o możliwie największej wytrzymałości.
Brak lub niewłaściwa pielęgnacja świeżego betonu
Większość poradników i zapisów projektowych mówi, że beton osiąga założoną wytrzymałość po ok. 28 dniach. Jest to prawda, lecz w praktyce większą część tej wytrzymałości beton uzyska już po 10-14 dniach. Nie należy rozpoczynać dalszych prac wcześniej niż po ok. 14 dniach od zalania szalunków betonem, a jeśli to możliwe to zaleca się odczekanie ok. 3-4 tygodni.
W tym czasie bardzo ważna jest tzw. pielęgnacja świeżego betonu, co można wykonać na kilka sposobów. W okresie wiosennym i jesiennym, gdy panuje przeważnie dość duża wilgotność powietrza najczęściej wystarcza intensywne polewanie betonu wodą 1-2 razy dziennie.
Warto przy tym wykonać dodatkowe opory boczne albo od razu odpowiednio wyprofilować szalunki, aby umożliwić zatrzymanie na powierzchni betonu większej ilości wody na co najmniej kilka godzin. Pielęgnacja wodą jest bardzo istotna gdyż bez niej beton szybko popęka co przełoży się również na spadek wytrzymałości całego elementu konstrukcyjnego.
Jeśli panuje wysoka temperatura powietrza, np. w okresie letnim, to efektywną metodą pielęgnacji jest pokrycie warstwy betonowanej piaskiem lub specjalnymi matami i intensywne polewanie wodą. Te dodatkowe elementy pozwalają przez dłuższy czas utrzymać beton w stanie wilgotnym.
Zbyt szybkie zdjęcie szalunków i demontaż podpór
Zbyt wczesne zdjęcie szalunków i rozpoczęcie kolejnych prac, np. murowanie ścian na zalanym stropie czy fundamentach często skutkuje spękaniami betonu, co przekłada się na pęknięcia ścian czy stropów.
W betonie, szczególnie w pierwszych dniach zachodzi wiele reakcji chemicznych i zbyt szybkie rozszalowanie może doprowadzić m.in. do niekontrolowanych odkształceń betonowanego elementu (np. wybrzuszenia na skutek puchnięcia mieszanki).
Bardzo ważne jest także utrzymanie przez odpowiedni czas podpór podczas betonowania stropów. Jeśli zbyt szybko zdejmiemy podpory to z biegiem czasu strop może ulegać nadmiernym odkształceniom. Nawet jeśli nie dojdzie do katastrofy budowlanej i zniszczenia stropu to często uwidoczni się to w czasie użytkowania budynku licznymi spękaniami na sufitach.
Źródło: Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
