Do najpopularniejszych materiałów ociepleniowych należy styropian i wełna mineralna. Styropian do izolacji termicznej występuje w kilku rodzajach. Najtańsze są tradycyjne płyty EPS, lecz coraz więcej inwestorów decyduje się na droższe rozwiązania z wykorzystanie styropianu grafitowego lub płyt z polistyrenu ekstrudowanego XPS.
Styropian biały EPS
Standardowy styropian EPS, czyli tzw. polistyren ekspandowany, powstaje metodą spiekania polistyrenu. Funkcję izolacyjną pełni głównie dzięki temu, że w ponad 95% jego objętości składa się z pustek powietrznych.
Styropian EPS jest bardzo trwałym materiałem izolacyjnym i wbrew niektórym opiniom nie znika na skutek starzenia się. Płyty EPS są odporne na czynniki biologiczne, w tym na gnicie i butwienie. Wadą styropianu ociepleniowego jest jego znikoma odporność na działanie promieniowania UV, dlatego po montażu ocieplenia nie wolno pozostawiać go niezabezpieczonego dłużej niż 30-60 dni. Wykonując ocieplenie warto zatem od razu uwzględnić w budżecie również docelową warstwę tynku lub innej ochrony izolacji (np. klinkier w ścianie trójwarstwowej).
Dla potrzeb izolacji cieplnej domu najważniejszy parametrem styropianu jest jego współczynnik przewodzenia ciepła (lamba), który przeważnie wynosi ok. 0,040W/mK.
W budownictwie mieszkaniowym zaleca się, aby grubość ocieplenia z płyt EPS wynosiła co najmniej 12cm. Często inwestorzy decydują się również na płyty grubości 15cm.
Styropian EPS można kleić na tradycyjne zaprawy przeznaczone do ocieplenia styropianowego.
Styropian grafitowy
W ostatnim czasie coraz większą popularnością cieszy się tzw. styropian grafitowy. Jest to nic innego jak płyty styropianowe EPS z dodatkiem grafitu. Nie są to, wbrew niektórym opiniom, płyty z polistyrenu ekstrudowanego XPS.
Zawartość grafitu pozwala podnieść p
arametry izolacyjności cieplnej styropianu. Technologia ta umożliwia produkcję płyt styropianowych o współczynniku lambda 0,031-0,035W/mK. Jest to znacznie mniejszy współczynnik niż przy tradycyjnych białych płytach EPS.
Panuje powszechna opinia, że styropian grafitowy umożliwia zmniejszenie grubości ocieplenia. Jest to po części prawdą, lecz nie można wprost porównywać skuteczności izolacji płytą białą grubości 15cm (lambda ok. 0,040) z płytą grafitową grubości 10-12cm (lambda ok. 0,033). Jeśli planujemy redukcję grubości to powinniśmy zlecić ponowne wykonanie obliczeń cieplno-wilgotnościowych ścian budynku (projektantowi lub producentowi styropianu). Pozwoli to zachować właściwe umiejscowienie tzw. punktu rosy, czyli miejsca w ścianie, gdzie w zimie zachodzi skraplanie się pary wodnej zawartej w powietrzu. Przy prawidłowym zaprojektowaniu ocieplenia i ściany nośnej, skraplanie nastąpi właśnie w warstwie izolacji, co nie spowoduje zawilgocenia ścian.
Decydując się na styropian grafitowy należy pamiętać, że droższe są nie tylko same płyty styropianowe lecz również i zaprawy klejowe. Styropian grafitowy ma mniejszą przyczepność do tradycyjnych zapraw, stosowanych do białych płyt EPS i konieczne jest zastosowanie nieco droższych i mocniejszych klejów.
Polistyren ekstrudowany XPS
Płyty z polistyrenu ekstrudowanego produkowane są w specjalnych formach z wtłaczaniem podciśnieniowym, dzięki czemu mają mniej wolnej przestrzeni, a poszczególne komórki styropianowe bardzo mocno przylegają do siebie. Płyty XPS charakteryzują się dobrymi parametrami izolacyjnymi, a ich współczynnik przewodzenia ciepła wynosi ok. 0,035W/K. Pod względem izolacyjności płyty XPS są więc porównywalne do styropianu grafitowego, lecz są od niego nieco droższe, przez co raczej rzadko stosuje je się do ocieplenia ścian zewnętrznych.
Jest to natomiast bardzo dobry materiał do ocieplenia ścian fundamentowych, zarówno w domach podpiwniczonych jak i budynkach bez pomieszczeń podziemnych oraz jako ocieplenie posadzki na gruncie. Cechuje go bardzo mała nasiąkliwość i wysoka wytrzymałość (znacznie wyższa niż płyt EPS). Cechy te mają duże znaczenie przy fundamentach, narażonych na ciągłe działanie wilgoci i możliwe uszkodzenia mechaniczne, np. w czasie zasypywania wykopów.
Na ścianach zewnętrznych wytrzymałość styropianu nie odgrywa istotnej roli, gdyż za nośność ścian odpowiadają pustaki, cegły lub bloczki, a nie warstwa ocieplenia. Nie występuje tutaj też stałe zawilgocenie, a woda w czasie opadów deszczu skutecznie spływa po tynkach lub klinkierze.
Jeśli jednak zdecydujemy się na wykonanie ocieplenia ścian z płyt XPS to należy zwrócić uwagę, aby zakupić płyty dedykowane do tego celu, czyli tzw. płyty XPS fasadowe. Mają one chropowatą powierzchnię, w przeciwieństwie do gładkiej powierzchni tradycyjnych płyt XPS. Zbyt gładka powierzchnia styropianu wpłynie na mniejszą przyczepność zaprawy klejowej oraz utrudni późniejsze wykończenie ściany tynkiem.
Styropian z krawędziamy prostymi czy frezowanymi?
Wydawać by się mogło, że wykonanie fabrycznych frezów w płytach styropianowych znacznie ułatwi wykonanie ocieplenia i zapewni jego dużą szczelność, co bezpośrednio przełożyłoby się na minimalizację mostków cieplnych.
Praktyka niestety pokazuje, że nie zawsze frezowania są dobrym rozwiązaniem. Często bowiem ściany zewnętrzne (przy konstrukcjach dwu- lub trzywarstwowych) nie stanowią idealnie pionowej powierzchni i posiadają mniejsze lub większe krzywizny. Jednocześnie wielu producentów nie przykłada należytej uwagi do precyzyjnego wykonania frezów we wszystkich płytach (za wyjątkiem płyt XPS, gdzie frezy wykonane są bardzo precyzyjnie).
Prowadzi to do problemów z prawidłowym ułożeniem płyt tak, aby frezy krawędziowe stworzyły idealnie dopasowane połączenie sąsiadujących ze sobą płyt. W praktyce spowalnia to prace montażowe i nierzadko przyczynia się do dużych odpadów, co bezpośrednio wpływa na większe koszty ocieplenia.
Jeśli zatem nie mamy idealnie prostych ścian, bez krzywizn i wybrzuszeń, lepiej zdecydować się na płyty bez frezowania. Dokładne spasowanie takich płyt nie jest trudne i wymaga jedynie nieco więcej uwagi i precyzji.
Jaki styropian wybrać?
Ocieplenie ścian zewnętrznych najczęściej wykonuje się przy pomocy standardowych, białych płyt EPS. Coraz więcej osób decyduje się na zakup nieco droższych, ale lepszych pod względem izolacyjności płyt ze styropianu grafitowego, który również jest styropianem EPS. Jest to dobre rozwiązanie, szczególnie dla budownictwa mieszkaniowego, gdzie zależy nam na jak najmniejszych kosztach późniejszego ogrzewania budynku.
Najdroższe są płyty z polistyrenu ekstrudowanego XPS, dlatego jest to materiał rzadko stosowany do ocieplenia ścian zewnętrznych. Posiada parametry izolacyjności podobne do styropianu grafitowego lecz ma znacznie wyższą wytrzymałość i mniejszą nasiąkliwość. Cechy te nie mają jednak pierwszorzędnego znaczenia w przypadku izolacji termicznej ścian zewnętrznych, dlatego płyty XPS stosuje się raczej na fundamentach, tarasach czy posadzkach na gruncie.
Wybierając płyty styropianowe należy pamiętać, że najważniejszym parametrem jest w tym wypadku współczynnik przewodzenia ciepła lambda. Im mniejszy współczynnik (najlepiej poniżej 0,035W/mK) tym lepsze właściwości izolacyjne mają takie płyty.
Jednocześnie należy z dużą ostrożnością pochodzić do nieco droższych płyt frezowanych, gdyż nie zawsze faktycznie ułatwią one prace montażowe i zmniejszą ryzyko wystąpienia mostków cieplnych. Przy nierównej ścianie lepiej zakupić zwykłe płyty o prostych krawędziach i zatrudnić lepszą, bardziej doświadczoną ekipę montażystów.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
