Kleje montażowe przede wszystkim różnią się między sobą bazą, na jakiej oparty jest dany produkt. Na rynku dostępne są kleje na bazie kauczuku syntetycznego, które należą do grupy klejów rozpuszczalnikowych, wśród których występuje dodatkowy podział w zależności od zastosowanego rozpuszczalnika. Występują również kleje na bazie wodnej, poliurtanowe czy kleje polimerowe.
Typowe kleje montażowe rozpuszczalnikowe
Większość standardowych klejów rozpuszczalnikowych, na bazie kauczuku syntetycznego, charakteryzuje się małą elastycznością oraz dużą trudnością usunięcia stwardniałych pozostałości (należy w tym celu użyć czasami nawet nożyka, i delikatnie „ścinać” pozostałości kleju).
Dostępne są kleje rozpuszczalnikowe, które zawierają odpowiednio zmodyfikowane rozpuszczalniki, umożliwiające klejenie delikatnych elementów (np. paneli styropianowych). Przykładem tego typu kleju jest Soudal 49A.
Kleje rozpuszczalnikowe mogą doprowadzić do odbarwienia klejonych elementów, z tego względu zaleca się ostrożność w ich stosowaniu w przypadku wrażliwych przedmiotów (nie wolno klejem rozpuszczalnikowym kleić np. lustra do powierzchni ściany).
Kleje rozpuszczalnikowe charakteryzuje również odmienna od innych metoda łączenia klejonych elementów. Aby uzyskać jak najlepsze związanie, należy stosować metodę „odrywania” lub inaczej nazywaną „transferową”. Polega ona na tym, że nakładamy klej na jeden z łączonych elementów (np. na listwę przypodłogową), a następnie dociskamy oba elementy. Po tym procesie, szybko odrywamy elementy od siebie i odczekujemy chwilę, aż wykonamy ponowne, ostateczne już złączenie elementów. W tym czasie rozpuszczalnik wyparuje, umożliwiając trwałe i mocne sklejenie. Producenci najczęściej podają ten czas na poziomie 4-5 minut. W praktyce jednak, np. w przypadku klejenia listew przypodłogowych, aby uzyskać zadowalającą siłę złączenia, wystarczy odczekać 30-60 sekund.
Kleje montażowe na bazie wodnej
Kleje te nie posiadają w swoim składzie rozpuszczalników. Z tego powodu nie ma potrzeby stosowania metody „odrywania” klejonych elementów w celu uzyskania lepszego związania.
W przeciwieństwie do klejów rozpuszczalnikowych, kleje na bazie wodnej nie mają nieprzyjemnego zapachu i w łatwy sposób można je usunąć podczas klejenia (np. za pomocą lekko zwilżonej wodą ścierki). Istotne jest jednak, aby pamiętać, że po stwardnieniu klej staje się wodoodporny. Z tego względu wszystkie narzędzia i pozostałości kleju zaleca się usuwać na bieżąco.
Klej wodny nie będzie skuteczny do mocnego klejenia wszystkich powierzchni. Trwałe związanie elementów następuje na skutek odparowania wody zawartej w kleju, w związku z czym, dla zapewnienia mocnego i trwałego sklejenia, przynajmniej jeden z elementów powinien mieć powierzchnię chropowatą i dobrze chłonącą wilgoć.
Klej należy nakładać na jeden z elementów i mocno docisnąć oba przedmioty.
Kleje na bazie wodnej mają najczęściej biały kolor i możliwe jest ich pomalowanie po stwardnieniu. Fakt ten może być przydatny jeśli w klejonych elementach występują spoiny, w które wejdzie klej.
Kleje te charakteryzują się dobrą elastycznością do większości typowych prac wykończeniowych w domu czy mieszkaniu.
Kleje montażowe poliuretanowe
Kleje poliuretanowe, nazywane czasami klejami konstrukcyjnymi, odznaczają się najlepszą siłą związania elementów. Połączenie jest bardzo trwałe i mocne, czasami nawet niemożliwe do rozerwania bez użycia elektronarzędzi.
Aby przyspieszyć proces związania przy użyciu kleju poliuretanowego, można lekko zwilżyć jeden z elementów. Nie należy jednak przesadzać. Należy pamiętać, że może to być zwilżenie, lecz nie można kleić powierzchni nadmiernie mokrych.
Klej poliuretanowy w czasie wiązania zwiększa lekko swoją objętość, poprzez proces tzw. pęcherzykowania. Dzięki temu potrafi wypełnić praktycznie większość nierówności i porów w klejonych elementach, co bezpośrednio przekłada się na jakość i trwałość połączenia oraz jego siłę.
Kleje poliuretanowe stanowią bardzo dobry materiał do naprawy uszkodzonych mebli czy klejenia stolarki okiennej i drzwiowej. Nadają się również do klejenia schodów drewnianych.
Ze względu na fakt, że klej poliuretanowy podczas wiązania zwiększa swoją objętość, łączone elementy zaleca się pozostawić w dociśnięciu (np. przy wykorzystaniu ścisku stolarskiego) do czasu utwardzenia się kleju. Zapobiegnie to powstawaniu ewentualnych mikroszczelin między elementami.
Kleje ;poliuretanowe bardzo dobrze nadają się do łączenia ze sobą elementów drewnianych, metalowych, styropianu i innych tworzyw budowlanych.
Kleje montażowe polimerowe
Na rynku dostępne są również kleje polimerowe, czasami nazywane także uszczelniaczami polimerowymi. Kleje takie są dosyć uniwersalne, gdyż potrafią skleić praktycznie większość popularnie stosowanych w budownictwie materiałów.
Dużą zaletą klejów polimerowych jest ich duża elastyczność. Umożliwia to niwelowanie niewielkich naprężeń działających okresowo na połączone elementy. Z tego względu nadaje się do stosowania również na odkształcalnych podłożach, np. płytach gipsowo-kartonowych.
Większość klejów polimerowych jest bezwonna i nie powoduje odbarwień łączonych elementów.
Podczas klejenia nie następuje zwiększenie objętości, w związku z czym w typowych warunkach nie ma potrzeby dodatkowego dociskania łączonych elementów. Dostępne są również kleje polimerowe o zwiększonej sile spajania, np. Fix All HT. Pozwalają one spajać ze sobą elementy narażone na duże siły rozciągające oraz montaż ciężkich przedmiotów, narażonych np. na osuwanie się ze ściany itp.
Spoiny, w których znajdzie się klej, można bez problemu malować farbami wodnymi, podobnie jak spoiny w klejach na bazie wodnej.
Jak wybrać dobry klej montażowy?
Ponieważ kleje polimerowe i poliuretanowe są z reguły droższe od typowych klejów rozpuszczalnikowych i wodnych, warto je stosować tylko w miejscach wymagających bardzo dużej siły związania (poliuretanowe) lub wysokiej odkształcalności (polimerowe). Do klejenia np. listew przypodłogowych można bez problemu stosować kleje rozpuszczalnikowe. Jeśli jednak istnieje ryzyko, że klej mógłby odbarwić łączone elementy, np. w przypadku lustra, lepiej zastosować klej wodny.
Jeśli elementy nie są narażone na duże naciski i naprężenia i jednocześnie nie kleimy przedmiotów do odkształcalnego podłoża, w zupełności zadowalające efekty dadzą typowe kleje wodne i rozpuszczalnikowe.
W przypadku klejenia elementów na zewnątrz budynku, np. pojedynczych płytek które odpadły po zimie, warto zastosować kleje polimerowe, które odznaczają się bardzo dużą odkształcalnością i odpornością na duże wahania temperatur.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
