Pamiętajmy, że wszelkie naprawy fundamentów po wybudowaniu domu są bardzo trudne do wykonania i kosztowne.
W standardowym domu jednorodzinnym występuje najczęściej tzw. izolacja przeciwwilgociowa fundamentów (hydroizolacja) oraz izolacja termiczna (izolacja cieplna).
Obowiązkowo należy wykonać izolację przeciwwodną, gdyż zapobiega to niszczeniu i osłabieniu ścian i ław fundamentowych, a w konsekwencji obniżenia ich wytrzymałości i odporności na korozję. Szczególnego znaczenia nabiera zabezpieczenie ścian przed wilgocią w budynkach podpiwniczonych, gdzie istnieje prawdopodobieństwo występowania pleśni i grzyba na ścianach i stropie.
Zazwyczaj przy dobrych warunkach gruntowo – wodnych wystarczające jest wykonanie izolacji ław i ścian fundamentowych np. papą lub folią.
Niezależnie od wybranego materiału najważniejsze jest zawsze wykonanie izolacji w sposób całkowicie szczelny na całej powierzchni, która ma kontakt z gruntem i tym samym z wodą i zawilgoceniem (np. poprzez tzw. podciąganie kapilarne). Obowiązkowe jest także zapewnienie właściwej hydroizolacji podłogi na gruncie.
Izolacja przeciwwodna pozioma
Hydroizolacja najczęściej wykonywana jest przy wykorzystaniu dwóch warstw papy bitumicznej na lepiku asfaltowym. Warto tak wykonać fundamenty, aby izolacja pozioma ścian i izolacja podpodłogowa znajdowały się na jednym poziomie. Takie rozwiązanie pozwoli uniknąć konieczności zginania papy, która może w tych miejscach pękać, przez co izolacja traci szczelność. Jeżeli jest to niemożliwe, np. ze względu na specyficzny projekt domu, warto wykonywać odpowiednie zakłady papy i po wykonaniu prac bardzo dokładnie sprawdzić wszystkie miejsca zagięć.
Izolacja ścian fundamentowych, zarówno zewnętrznych jak i wewnętrznych oraz fundamentu pod kominy, musi zapewniać ciągłość z izolacją podłogi na gruncie.
Obecnie na rynku jest wiele materiałów stosowanych jako izolacja przeciwwilgociowa (izolacja przeciwwodna). Najczęściej występującą w projektach formą izolacji jest papa na lepiku. Należy przy tym pamiętać, że w tym przypadku to lepik stanowi podstawową ochronę wilgociową a nie papa, dlatego należy szczególnie dokładnie go nanosić na całą izolowaną powierzchnię.
Co raz częściej stosowane są także inne materiały, jak folie izolacyjne oraz specjalne papy termozgrzewalne. Ich skuteczność jest równie wysoka, lecz oczywiście przy bardzo dokładnym wykonaniu prac. W przypadku foli izolacyjnych powinno się stosować materiały o grubości min. 0,4-0,6mm. Warto zwrócić uwagę na specjalne folie posiadające chropowatą górną warstwę, co zapewni lepsze związanie z zaprawą podczas murowania ścian. Papy termozgrzewalne (pokryte obustronnie powłoką bitumiczną) mają zwykle grubość ok. 3-5mm. Ważne jest, aby izolacja fundamentów wykonana została z materiałów dedykowanych do tego typu prac (nie wolno stosować dowolnych folii czy pap).
Izolacja pionowa przeciwwodna
Izolacja przeciwwodna pionowa występuje praktyczne w każdym projekcie budowlanym domu jednorodzinnego, jednakże nie zawsze musi być ona wykonywana z drogich i bardzo dobrych jakościowo materiałów. Szczególną uwagę należy poświęcić takiej izolacji w przypadku, gdy decydujemy się na budowę ścian fundamentowych z cegły lub betonu komórkowego, czyli materiałów charakteryzujących się duża nasiąkliwością. W takiej sytuacji dobra jakościowo izolacja ścian fundamentowych jest obowiązkowa i nie należy w tym miejscu szukać oszczędności. Obowiązkowo należy ją także wykonać gdy nasz dom posadowiony jest na terenach bagnistych (czyli gruntach zawierających substancje mogące powodować korozję betonu).
Do wykonania ochrony przeciwwilgociowej najczęściej stosowane są rozcieńczone emulsje asfaltowo – kauczukowe z posmarowaniem lepikiem, przy czym odchodzi się co raz częściej od lepiku na gorąco. Należy jednak pamiętać, że lepik asfaltowy na zimno nie powinien mieć kontaktu ze styropianem (jeżeli stosujemy go dla ochrony cieplnej). Optymalne jest w tym wypadku stosowanie samej emulsji asfaltowo – kauczukowej.
Należy ze szczególną ostrożnością zasypywać ściany fundamentowe aby nie uszkodzić wykonanej izolacji pionowej. Można w tym celu zabezpieczyć ją specjalnymi foliami lub styropianem, który jednocześnie może pełnić funkcję izolacji termicznej.
Izolacja cieplna ścian fundamentowych (termoizolacja)
Izolacja termiczna ścian fundamentowych nie jest obowiązkiem. Różne jest w tej kwestii zdanie fachowców. Konieczne jest zapewnienie właściwej izolacji cieplnej podłogi na gruncie, jednakże jak pokazuje praktyka, dodatkowe docieplenie ścian fundamentowych może poprawić warunki cieplne budynku, a co za tym idzie zmniejszyć koszty ogrzewania.
Warto wykonywać taką izolację szczególnie w przypadku gdy podłoga parteru znajduje się w poziomie albo tuż nad poziomem gruntu. W większości przypadków stosowane są tzw. ściany jedno lub dwuwarstwowe. W takim rozwiązaniu skuteczną izolację cieplną fundamentów mogą zapewnić przyklejone płyty styrodurowe (z polistyrenu ekstrudowanego, tzw. "twardy styropian") o grubości ok 10cm. Na rynku dostępne są także specjalne płyty styropianu wodoodpornego, które mogą dodatkowo pełnić funkcję izolacji przeciwwodnej, jednakże do rozwiązań takich należy podchodzić z duża ostrożnością, gdyż znacznie trudniej jest zapewnić szczelność izolacji styropianowej niż izolacji wodnej z emulsji asfaltowo – kauczukowej. Nawet jeśli zastosujemy specjalne styropiany wodoodporne, główna izolacja fundamentów przed wilgocią powinna zostać wykonana oddzielnie (np. papa na lepiku lub inna metoda, zapewniająca efektywną ochronę przed dostępem wody).
Alternatywnym rozwiązaniem może być wykonanie ostatnich, górnych elementów ścian fundamentowych ze specjalnych materiałów o podwyższonej ciepłochronności. W tym celu można wykorzystać bloczki z keramzytobetonu lub pustaki betonowe z wkładkami styropianowymi. W takiej sytuacji dodatkowa izolacja pionowa (termoizolacja) nie będzie konieczna.
Izolację termiczną może także stanowić warstwa kruszywa keramzytowego o grubości ok 40-50cm. Keramzyt taki dostępny jest w większości marketów budowlanych w workach pojemności ok 30-55l.
Wykonanie fundamentów jest kosztownym i jednocześnie jednym z najważniejszych etapów budowy. Należy pamiętać, że wszelkie naprawy czy zmiany po wybudowaniu domu mogą być bardzo trudne lub wręcz niemożliwe do wykonania. Przed podjęciem decyzji jakie izolacje zastosujemy i z jakich materiałów, warto dobrze przeanalizować dostępne na rynku produkty z jednoczesnym uwzględnieniem warunków wodnych, w jakich nasz dom się znajduje.Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
