Obecnie większość dachów w domach jednorodzinnych stanowią dachy o konstrukcji drewnianej, spadziste, które posiadają warstwę folii wstępnego krycia (popularnie nazywaną folią dachową). Główną konstrukcję dachu stanowią łaty i kontrłaty, na których umieszczane jest pokrycie, w formie dachówki lub blachy profilowanej.
Funkcje i rodzaje folii dachowych
Główna funkcja folii dachowej to ochrona dachu przed wilgocią, a także izolacja termiczna dachu (izolacja cieplna). Ochronę przeciwwodną, w mniejszym stopniu niż folia, spełnia również ostateczna dachówka lub blacha profilowana.Folia dachowa często uważana jest za mało istotny element dachu, jednakże to właśnie w głównym stopniu prawidłowo dobrana i ułożona folia wstępnego krycia odpowiada za efektywną izolację termiczną dachu, a w konsekwencji i całego domu. Od folii również w dużym stopniu zależy to, czy na poddaszu będzie powstawał grzyb i pleśń oraz zawilgocenia.
Poza foliami wstępnego krycia, stosowane są także metody bazujące na papie układanej na podłożu z desek lub płyt drewnopochodnych. Jednak folie mają wiele zalet w porównaniu do pap. Nie wymagają sztywnego podłoża, co umożliwia ich montaż na krokwiach, a dodatkowo umożliwiają przepuszczanie pary wodnej z wnętrza domu. Zastosowanie folii sprawia, że dach będzie mógł lepiej "pracować" odprowadzając nadmiar wilgoci, w postaci pary wodnej, po za pomieszczenie.
Przy wyborze rodzaju folii dachowej należy uwzględnić kilka istotnych czynników. Przede wszystkim należy pamiętać, że inne folie stosuje się w przypadku poddasza użytkowego i nieużytkowego. Związane jest to bezpośrednio z czynnikami występującymi na poddaszu podczas jego użytkowania jako pomieszczeń mieszkalnych. Głównym czynnikiem oddziałującym w tym wypadku na folię dachową jest powstająca w pomieszczeniach para wodna. Przed zakupem należy dokładnie przeanalizować podawane przez producenta parametry folii dachowej, aby dobrać materiał spełniający nasze oczekiwania i zapewniający właściwą pracę dachu.
Rdzeń nośny folii dachowej wykonywany jest przeważnie z włókniny polipropylenowej, która umożliwia przepływ pary wodnej. Jednocześnie folia uniemożliwia przedostanie się wody i pary wodnej od strony zewnętrznej, dzięki temu, że jej strona zewnętrzna pokrywana jest specjalną akrylową powłoką hydrofobową, która zapewnia jej bardzo dużą wodoszczelność.
Zaleca się stosowanie folii wysokoparoprzepuszczalnych, gdyż pozwalają one na swobodny przepływ pary wodnej z wnętrza, przez co woda znajdzie się w szczelinie wentylacyjnej dachu, gdzie zostanie usunięta po za obręb dachu, przez występujący tam ruch powietrza.
W przypadku poddaszy użytkowych, zaleca się, aby folie wstępnego krycia umożliwiały odprowadzenie pary wodnej z pomieszczeń, co zapobiegnie zawilgoceniu konstrukcji dachu oraz jej zagrzybieniu.
Jeżeli mamy do czynienia z poddaszem nieużytkowym, istotne jest, aby folię od strony spodniej odpowiednio zabezpieczyć przed niszczącym działaniem promieniowania UV.Pamiętajmy jednak, że głównym zadaniem folii jest ochrona dachu przed wilgocią, natomiast izolacja termiczna dachu, lub inaczej mówiąc izolacja cieplna, stanowi jedynie jej dodatkowa funkcję.
Na rynku dostępne są folie do krycia dachu umożliwiające łączenie na zakładach za pomocą specjalnych pasków klejących. Takie rozwiązania są nie co droższe, jednakże zapewniają bardzo dużą szczelność pokrycia folią (w tym szczególnie wodoszczelność), a tym samym bezpośrednio przyczyniają się do zmniejszenia strat ciepła. W konsekwencji większa cena folii na etapie budowy może zaowocować w przyszłości mniejszymi kosztami ogrzewania. Niektórzy producenci przedstawiają obliczenia, wykazujące możliwość zaoszczędzenia nawet 6-9% na kosztach ogrzewania, stosując klejone zakłady folii wstępnego krycia.
Jeżeli zależy nam na najlepszych parametrach energooszczędności domu, warto zdecydować się na folię ze specjalnymi powłokami refleksyjnymi (poliuretanowymi lub aluminiowymi). Folię taką układa się stroną refleksyjną (błyszczącą) od wewnętrznej strony pomieszczeń (w stronę ocieplenia), co pozwoli na bardzo efektywne odbijanie ciepła, które przejdzie przez izolację termiczną dachu, z powrotem na poddasze. Folie takie pozwalają na odbicie ok 80-90% ciepła.
W przypadku folii refleksyjnych istotne jest jednak zachowanie odpowiednich wymagań konstrukcyjnych dachu. Dotyczy to wykonania odstępu między folią a ociepleniem, w formie szczeliny ok. 2-3cm. W tak wykonanej szczelinie będzie odbywała się cyrkulacja ciepłego powietrza, co zapewni bardzo dobre warunki termoizolacyjne całego dachu. Istotne jest jednak, aby szczelina ta była szczelna, to znaczy aby nie docierało do niej powietrze z zewnątrz domu (w przeciwieństwie do oddzielnej, tradycyjnej szczeliny dachowej).
Wybór folii dachowej
W przypadku folii pod pokrycie dachu dachówką można stosować zwykłe folie wysokoparoprzepuszczalne, które przybija się zszywkami do krokwi, a od góry przybija kontrłaty i łaty. Zaleca się stosowanie folii zbudowanych z co najmniej 2-3 warstw polipropylenu. Materiał ten jest najodporniejszy i dobrze, aby było go jak najwięcej w folii. Poza nim, w folii może występować również polietylen. Istotnym parametrem jest paroprzepuszcalność folii, która powinna wynosić nie mniej niż 1000-4000 g/m
2
/24h. Oczywiście im wyższa wartość tego parametru tym lepsza jakość folii. Należy unikać zakupu folii niskoparoprzepuszcalnych, gdyż ich zdolność przepuszczalności pary wodnej często wynosi zaledwie 100-1200 g/m
2
/24h. Folia wysoko paroprzepuszczalna powinna być stosowana w przypadku poddaszy użytkowych.
Należy zwrócić również uwagę na odporność folii na rozerwanie. Parametr ten przeważnie podawany jest jako wartość odporności na rozerwanie wzdłuż i w poprzek. Zaleca się, aby odporności te wynosiły min. 150-300 N/5cm. Parametr ten jest istotny, gdyż nierzadko zdarza się, że dekarzowi spadnie dachówka na folię, co może spowodować, przy stosowaniu słabych folii, jej rozerwanie. Praktyka pokazuje, że niestety nie zawsze w takiej sytuacji dekarz prawidłowo naprawi uszkodzenie. Gramatura folii jest mniej istotna, ale zaleca się, aby wynosiła ona nie mniej niż 90-120g/m2.
W wielu przypadkach bardzo istotnym elementem będzie odporność folii na działanie promieniowania UV. Odporność podawana jest najczęściej w miesiącach lub tygodniach. Parametr ten będzie bardzo istotny, jeżeli zajdzie konieczność tymczasowego wstrzymania prac budowlanych po wykonaniu wstępnego krycia folią. Warto zatem dokładnie przeanalizować koszty, jakimi dysponujemy na budowę dachu, i w razie potrzeby kupić folię o zwiększonej, dłuższej odporności na promienie UV.
O ile w przypadku pokrycia dachówką, odporność na wysoką temperaturę folii nie jest bardzo istotna, gdyż i tak większość folii wytrzymuje temperaturę ok. 80-900C, o tyle jeśli decydujemy się na pokrycie blachą profilowaną, musimy koniecznie zakupić folię o wysokiej odporności temperaturowej. Wynika to z faktu, że blacha ulega dużemu nagrzaniu w okresie letnim. W takich przypadkach zaleca się, aby folia charakteryzowała się odpornością na działanie temperatury min. 120-1500C.
Uwaga:
Należy zwrócić szczególną uwagę na stosowane nazewnictwo folii przy ich zakupie. Generalnie wyróżniamy dwa rodzaje folii, mogące wystąpić w konstrukcji dachu – folia paroizolacyjna oraz folia wstępnego krycia (nisko- lub wysokoparoprzepuszczalna). Pierwszy rodzaj, folie paroizolacyjne, służą do ograniczenia ilości pary wodnej dostającej się do dachu, a więc mocuje się je wyłącznie od strony poddasza. Należy przestrzegać tej zasady, gdyż montaż folii paroizolacyjnej w formie wstępnego krycia dachu może prowadzić do bardzo przykrych i kosztownych konsekwencji.
Podstawowe parametry folii dachowej:
Paroprzepuszczalność
– określa ile wody w ciągu doby może przesączyć się przez 1m2 powierzchni folii, od strony wewnętrznej poddasza. Zaleca się, aby parametr ten wynosił ok. 1000-4000 g/m
2
/24h (im więcej tym lepiej). Drugim sposobem oznaczania paroprzepuszczalności jest podanie parametru Sd. Oznacza on grubość warstwy powietrza stanowiącej taki sam opór dla pary wodnej co folia. Zaleca się, aby parametr ten wynosił ok. 0,06 – 0,0012 (im mniejsza wartość współczynnika Sd tym lepsza paroprzepuszczalność folii). Folia wysoko paroprzepuszczalna zapewni lepsze warunki mikroklimatu w pomieszczeniach na poddaszu użytkowym.
Gramatura– ciężar 1m2 folii. Ten parametr nie jest najistotniejszy dla jakości folii, jednakże zaleca się aby wynosił nie mniej niż 90-120g/m2.
Zakres temperaturowy– graniczne temperatury, w których folia bez żadnych uszkodzeń zachowa swoje parametry. Zaleca się, aby parametr ten wynosił od -40 do +90 (+150)0C. Wyższa wartość dotyczy pokrycia dachu blachą profilowaną.
Odporność na promienie UV– parametr istotny w przypadku pozostawienia dachu pokrytego folią na dłuższy czas, przed ułożeniem dachówki lub blachy profilowanej. Najlepsze folie mają odporność nawet do 10-12 miesięcy. Zaleca się kupno folii o odporności co najmniej 2-3 miesięcy.
Odporność na przesiąkanie– charakteryzują parametry oznaczane jako W1 lub W2. Lepsze folie mają oznaczoną klasę W1. W przypadku typowych domów jednorodzinnych można stosować zarówno folie W1, jak i W2.
Wytrzymałość na rozciąganie– zaleca się, aby wynosiła ona nie mniej niż 150-300 N/5cm, co zabezpieczy przed ewentualnym uszkodzeniem folii na etapie jej układania i późniejszego montażu dachówek.
Niektórzy fachowcy zalecają stosowanie tanich folii przy wykonywaniu pokrycia tymczasowego, na okres 2-3 lat, a dopiero przy ostatecznym kryciu dachu kupno droższej, lepszej i trwalszej folii. Rozwiązanie takie może być stosowane, jednakże należy dokładnie przeanalizować okres, na jaki wykonujemy pokrycie „tymczasowe”. Nierzadko bowiem zdarza się, że ów chwilowy dach służy nam przez wiele długich lat. W związku z tym warto zastanowić się, czy nie lepiej od razu zainwestować więcej w lepszej jakości materiały na wstępne krycie, aby w razie czego w przyszłości nie mieć dużych problemów z pleśnią i grzybem na poddaszu. Należy pamiętać, że folii wstępnego krycia nie da się, po wykonaniu całej konstrukcji dachu, w łatwy i szybki sposób wymienić. Koszt tego typu prac może wynosić nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
