Nie wszystkie cegły nadają się na elewację. Cegły na powierzchnie zewnętrzne, narażone na bezpośrednie czynniki atmosferyczne, muszą spełniać określone wymagania, aby elewacja była trwała.
Na wstępie należy przede wszystkim wyjaśnić, czym różni się cegła klinkierowa od licowej oraz tzw. płytek klinkierowych, które często mylone są z cegłą licową. Otóż płytki klinkierowe są elementami cienkimi, o grubości zbliżonej do tradycyjnych płytek gresowych, i nie można porównywać ich z cegłami pełnymi lub perforowanymi, jakimi jest klinkier i „licówka”.
Czym różni się cegła klinkierowa od licowej?
Cegła klinkierowa charakteryzuje się najlepszymi parametrami technicznymi, przez co jest bardzo dobrym materiałem elewacyjnym. Klinkier cechuje się charakterystycznym, metalicznym pogłosem podczas uderzenia o siebie dwóch cegieł.
Niestety czasami handlowcy nadużywają nazwy „klinkier” do wyrobów, które nie spełniają wszystkich wymagań dla tego typu cegły.
Prawidłowo wykonana cegła klinkierowa powstaje w procesie wypalania gliny (w temperaturze ok. 1000 stopni Celsjusza), odznacza się nasiąkliwością nie wyższą niż 6%, wytrzymałością na ściskanie nie mniejszą niż 30MPa oraz właściwościami mrozoodpornymi.
Jeśli wyrób nie spełnia choćby jednego z powyższych warunków, to nie może być nazywany cegłą klinkierową.
Część wyrobów, o parametrach gorszych niż wymagane dla klinkieru (np. większa nasiąkliwość czy mniejsza wytrzymałość) zaliczać się będzie do tzw. cegieł licowych, jednakże tylko w sytuacji, gdy będzie to wyrób mrozoodporny. Do takich cegieł zalicza się większość dostępnych w sprzedaży cegieł formowanych ręcznie.
Pozostałe wyroby, które nie cechują się mrozoodpornością, to tzw. cegły budowlane. Cegły takie obowiązkowo należy chronić przed działaniem wilgoci i mrozu, np. poprzez otynkowanie czy inny rodzaj zabezpieczenia.
Wygląd elewacji z cegły klinkierowej i licowej
Kolorystyka cegieł klinkierowych jest przeważnie bardziej jednorodna dla całej produkcji niż cegieł licowych. Barwa klinkieru zależy przede wszystkim od rodzaju gliny użytej do wypalania. W Polsce większość złóż to gliny nadające klinkierowi odcień czerwieni. Można jednak znaleźć także cegły klinkierowe o barwie zbliżonej do odcienia żółtego.
Poprzez wymieszanie dwóch lub więcej rodzajów gliny można uzyskać różne odcienie wypalonej cegły lub nawet jej cieniowanie.
Innym sposobem na zapewnienie dużej jednorodności i kontrolowanej barwy cegieł jest proces angobowania. W procesie tym, na uformowaną i wysuszoną cegłę nanosi się bardzo drobno zmieloną glinkę o odpowiednio dobranej barwie, przez co w ostatecznym efekcie uzyskujemy jednolicie wypaloną i spieczoną cegłę o konkretnej kolorystyce. Angobowanie umożliwia również produkcję cegieł klinkierowych cieniowanych, co daje większy wachlarz możliwości wykończenia elewacji.
Niestety w czasie produkcji klinkieru zachodzi wiele procesów, które w dużym stopniu zależą od wilgotności powietrza, temperatury itp., przez co nie ma możliwości zapewnienia dokładnie takiej samej kolorystyki wszystkich partii produkcyjnych. Problem ten łatwo rozwiązać poprzez murowanie ścian używając jednocześnie cegieł z co najmniej trzech partii. Różnice w odcieniach nie będą wtedy widoczne.
Wiele cegieł licowych, określanych jako „ręcznie formowane”, nie ma gładkiej powierzchni jak cegła klinkierowa i do złudzenia stwarza wrażenie, że cegły te faktycznie zostały wykonane ręcznie. W niektórych wypadkach możemy mieć nawet wrażenie, że widzimy niewielkie resztki wypalanego węgla. Cegły takie mogą znaleźć zastosowanie w zabytkowych budynkach i będą przypominać cegły produkowane dawnymi metodami wypalania, co przy zabytkach często będzie efektem jak najbardziej pożądanym.
Jak wybrać dobre cegły na elewację?
Przede wszystkim należy sprawdzić parametry techniczne danej cegły. Jej wytrzymałość powinna być nie mniejsza niż 25-30MPa, nasiąkliwość nie większa niż 5-6% dla cegły klinkierowej i 7-8% dla cegły licowej. Obowiązkowo każda cegła na elewację musi być cegłą mrozoodporną.
Przy spełnieniu powyższych parametrów, wybór rodzaju cegły można uzależnić praktycznie wyłącznie od względów estetycznych. Cegła klinkierowa stworzy na ścianie wrażenie gładkiej powierzchni. Dostępne są na rynku także specjalne cegły elewacyjne o długościach nawet do 50cm, co umożliwia dopasowanie materiałów do wizji architektonicznej całego budynku.
Cegły licowe, określane jako „ręcznie formowane” są ciekawym materiałem na elewacje starych budynków lub nowych domów, którym chcemy nadać specyficzny charakter dawnych czasów.
Cegły licowe są często nieco tańsze od klinkieru, szczególnie jeśli porównamy cenę z klinkierem angobowanym jednokolorowo lub cieniowanym.
Pamiętajmy jednak, aby zawsze dokładnie zweryfikować parametry każdej cegły, którą zastosujemy na zewnętrzną elewację budynku, szczególnie pod kątem jej mrozoodporności.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
