Ustawa o samorządach terytorialnych przyznaje im prawo do nadawania nazw ulicom i placom. Nie określa jednak precyzyjnie zasad nazewnictwa ulic. Nie oznacza to jednak, że istnieje pełna dowolność w nazewnictwie miejsc zarówno publicznych jak i prywatnych.
Procedura administracyjna i adresat wniosku
Nazwę ulicy nadaje, w drodze uchwały Rady Miasta lub Rady Gmin, odpowiednia dla danej miejscowości, a adresatem wniosku jest Urząd Miasta (dla miast na prawach powiatu jak Poznań, Wrocław itp.) lub Urząd Gminy dla pozostałych miejscowości. Jest to uchwała terytorialna dla danego samorządu, w związku z tym nie należy występować z wnioskiem o nadanie nazwy ulicy do Starostwa Powiatowego czy też Urzędów Wojewódzkich.
Pierwszym krokiem jest wystąpienie z naszej strony (jako właściciela działki drogi prywatnej) z prośbą o nadanie nazwy dla tej ulicy. W piśmie takim musimy zawrzeć podstawowe informacje lokalizacyjne dla danej działki drogowej – nr działki, miejscowość, gmina, ewentualnie informację z jaką drogą nasza ulica się krzyżuje.
Aby usprawnić cały proces, warto od razu w piśmie zawrzeć przynajmniej jedną, a najlepiej 3-4 propozycje nazw ulicy. W takim wypadku Rada Miasta lub Rada Gminy od razu będzie mogła przygotować projekt uchwały z wybraną, z pośród naszych propozycji, nazwą ulicy. Uchwała taka będzie mogła być rozpatrywana na najbliższym posiedzeniu.
W praktyce czas trwania ww. formalności trwa ok. 2 miesięcy, choć dużo tutaj zależy od wielkości miejscowości oraz terminu najbliższych Rad.
Jeśli w piśmie nie zawrzemy żadnych propozycji nazwy ulicy, to Samorząd może samodzielnie wybrać własną nazwę, którą albo od razu wpisze w projekt uchwały, albo wcześniej roześle pismo do właścicieli danej drogi, z prośbą o akceptację wybranej przez siebie nazwy. W praktyce rozwiązanie takie znacznie może wydłużyć cały proces nadawania nazwy dla naszej drogi, co jednocześnie wydłuża czas, kiedy będziemy mogli wystąpić o przyznanie numeru dla domu (aby to zrobić konieczne jest uzyskanie nazwy ulicy).
W piśmie możemy również zawrzeć uzasadnienie dla naszego wyboru, lecz nie jest to obowiązkowe.
Ważne jest, aby pod wnioskiem podpisał się co najmniej jeden z właścicieli drogi prywatnej. Jeśli od razu podpiszą się pod pismem wszyscy właściciele, to urząd będzie mógł od razu skierować sprawę do Rady celem uchwalenia odpowiedniej nazwy. Jeśli jednak nie wszyscy podpiszą wniosek, urząd, przed przekazaniem sprawy na posiedzenie Rady, poinformuje wszystkich właścicieli (lub tylko tych co nie podpisali wniosku) o proponowanych nazwach ulicy. Jeśli nie zostanie wniesiony żaden sprzeciw, projekt uchwały trafi w ręce Radnych.
W przypadku choćby jednego odwołania, urząd może wystąpić do mieszkańców o uzgodnienie innej propozycji nazwy, lub opracować projekt uchwały z własną nazwą, niekonieczne powiązaną z propozycjami zawartymi we wniosku.
Zasady nadawania nazw ulic
Co prawda nie ma prawnie obowiązujących przepisów co do zasad nadawania nazw dla ulic i placów, istnieją jednak pewne niepisane zasady.
Po pierwsze musimy sprawdzić, czy nasza droga znajduje się na osiedlu, gdzie występują tematyczne nazwy ulic, np. owocowe (Tulipanowa, Kwiatowa, Różana itp.) lub inne. W takiej sytuacji gmina nie zgodzi się na przyznanie nazwy istotnie odbiegającej od tej tematyki (np. nie dostaniemy tutaj zgody na ulicę Mickiewicza). Związane jest to z zasadą zapewnienia możliwie dobrych warunków orientacji w terenie, na co przekłada się m.in. przemyślane i tematyczne nazewnictwo ulic na poszczególnych osiedlach.
Bardzo ważną zasadą jest aby nazwa ulicy nie powielała się w obrębie jednej miejscowości. Na takie rozwiązanie na pewno żaden urząd nie da nam zgody. Nie dotyczy to jednak obszaru całej gminy, a jedynie danej miejscowości.
Należy unikać długich nazw ulic, gdyż są one trudne do zapamiętania i wprowadzają dodatkowe problemy przy wypełnianiu niektórych pism i druków urzędowych, bankowych itp.
Nie wolno również nadawać ulicom nazw o charakterze anarchicznym, niezgodnym z zasadami etyki, obraźliwych itp.
Jeśli w danym rejonie nie ma konkretnej tematyki dla istniejących nazw ulic, warto posłużyć się nie tylko własnymi upodobaniami, lecz przede wszystkim bliskością charakterystycznych punktów w terenie. Może to być np. bliskie sąsiedztwo stawu czy jeziora, co dobrze współgrać będzie z nazwą ulicy Stawnej, Jeziornej, Wędkarskiej, Rybackiej itp. Jednocześnie takie podejście do nazewnictwa ulic ułatwi orientację w terenie, np. w przypadku konieczności opisania dojazdu do naszej posesji kurierom, znajomym itp.
Zasady językowe nazewnictwa ulic
Najlepiej nadawać nazwy ulic jednoczłonowe, np. Tulipanowa, Stawna, Jesienna itp. Jeśli jednak zdecydujemy się na propozycję nazwy związanej z konkretną osobą, dobrze aby była to postać mniej lub bardziej znana, najlepiej związana z historią, nauką, sztuką itp.
W takiej sytuacji należy podawać pełną nazwę, jako imię + nazwisko, przy czym imię zawsze stoi na pierwszym miejscu. W języku oficjalnym, czyli np. na potrzeby uchwały o nadanie nazwy ulicy, nie wolno skracać imienia jedynie do inicjału. Można to robić później, w języku mówionym czy na potrzeby przesyłek pocztowych (choć i tutaj zaleca się podawanie pełnej nazwy, co często, szczególnie w większych miastach, ułatwia pracę listonoszom i kurierom).
Ważną zasadą jest również poprawność odmieniania nazw ulic, w przypadku nazw dwuczłonowych. Zawsze należy odmieniać oba człony. Dotyczy to np. nazwy ulic od nazwiska Edward Rydz-Śmigły, gdzie ulica będzie mieć nazwę ul. Edwarda Rydza-Śmigłego.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
