Obowiązujące przepisy prawne nie zawsze dokładnie i bezpośrednio precyzują sytuacje, w których właściciel działki prywatnej zobowiązany jest do odśnieżania i odladzania elementów drogi (chodnik, ścieżka rowerowa, zjazd) znajdujących się w granicach pasa drogowego (czyli na terenie działki publicznej).
Obowiązek odśnieżania wynika z ustawy o utrzymaniu porządku w gminach z 13 września 1996r. Celem wprowadzenia tej ustawy było jak najefektywniejsze zarządzenia ciągami pieszymi zlokalizowanymi przy drogach publicznych. Jednocześnie przerzucenie części obowiązków tzw. zimowego utrzymania pasa drogowego na właścicieli działek sąsiadujących z drogą przyczyniać się ma do zmniejszenia niezbędnych kosztów ponoszonych przez gminy i miasta na odśnieżanie (obowiązek ten wykonujemy bowiem całkowicie bezpłatnie).
Kiedy musimy odśnieżać chodnik sami, a kiedy zrobi to miasto?
Obowiązek odśnieżania chodnika spoczywa na właścicielu działki, która z nim sąsiaduje, jeśli jest on zlokalizowany bezpośredni wzdłuż granicy działki. Jeśli zatem chodnik oddzielony jest od naszej granicy wyraźnym pasem zieleni (np. o szerokości 0,5 czy 1,0m) to obowiązek jego odśnieżenia przechodzi na zarządcę drogi (najczęściej gminę lub miasto).
Wyjątek jednak stanowi sytuacja, gdy na chodniku dopuszczony jest postój pojazdów
za opłatą
. Jeśli zatem znaki drogowe dopuszczają parkowanie na chodniku (lub nawet tylko częściowo na chodniku i częściowo na jezdni) i jednocześnie jest to parkowanie płatne (czyli na ulicy znajdują się również parkometry) to chodnik taki odśnieża gmina lub miasto, nawet jeśli przylega on bezpośrednio do naszej granicy działki.
Nie musimy również odśnieżać przystanków komunikacyjnych zlokalizowanych wzdłuż naszej działki. Obowiązek ich odśnieżenia i odlodzenia spoczywa na mieście/gminie lub zarządzie transportu (w zależności od wewnętrznych umów między gminą a zarządcą komunikacji miejskiej).
Musimy również odśnieżać zjazd prowadzący z drogi do naszej posesji, aż do samej bramy wjazdowej (lub granicy działki jeśli nie posiadamy bramy).
Kara za nieodśnieżony chodnik przy posesji
Kwestię ewentualnych kar związanych z nieodśnieżaniem chodnika zlokalizowanego bezpośrednio przy naszej działce opisuje artykuł 117 kodeksu wykroczeń. Zgodnie z tym artykułem, każdy kto nie wywiązuje się z obowiązku utrzymania porządku w obrębie swojej nieruchomości podlega karze grzywny do kwoty 1500zł lub karze nagany.
Pamiętajmy o tym w razie ewentualnych „negocjacji” ze strażą miejską, w przypadku braku odśnieżenia chodnika. Artykuł ten mówi o kwotach „do 1500zł”, czyli również dowolnie mniejszych oraz o możliwości zastosowania kary nagany. Oczywiście podczas rozmów ze strażnikami miejskimi zachowujmy rozsądek, gdyż to oni ostatecznie oceniają ryzyko i zagrożenie spowodowane brakiem odśnieżenia, co jest w praktyce oceną bardzo subiektywną.
Kto odpowiada za odśnieżanie ścieżek rowerowych i jezdni?
Należy zauważyć, że w ustawie obligującej nas do odśnieżania chodników jest mowa o tym, że za chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej, która służy do ruchu
pieszego
. Zatem zgodnie z tą definicją nie jesteśmy zobowiązani do odśnieżania ścieżek rowerowych, które co raz częściej budowane są, szczególnie w miastach.
Często ścieżka i chodnik zlokalizowane są bezpośrednio przy jezdni, przy czym bliżej jezdni znajduje się ścieżka rowerowa (wynika to z zasady, że bliżej jezdni powinni poruszać się szybsi użytkownicy, czyli rowerzyści a nie pieszy). Zatem jeśli taki „zestaw” chodnika i ścieżki przylega częścią pieszą (chodnikiem) do naszej posesji, to zobowiązani jesteśmy jedynie do odśnieżenia właśnie chodnika. Ścieżkę rowerową powinno w ty wypadku odśnieżyć miasto lub gmina.
Najczęściej ścieżka i chodnik wykonane są z dwóch różnych nawierzchni (dwa kolory kostki brukowej lub chodnik z kostki i ścieżka z nawierzchni asfaltowej). W takiej sytuacji można dokładnie wyznaczyć granicę, do której musimy odśnieżać chodnik.
Jednocześnie pamiętajmy, że nie wolno nam zasypywać śniegiem powierzchni ścieżki oraz jezdni.
Czasami jednak szeroki chodnik może być przeznaczony do wspólnego ruchu pieszych i rowerzystów. W takiej sytuacji na chodnikach znajdują się odpowiednie znaki drogowe. W takim wypadku cały chodnik wykonywany jest z nawierzchni jednego rodzaju i musimy go całkowicie odśnieżyć (gdyż nie ma jednoznacznie wydzielonej części pieszej i rowerowej).
Za odśnieżanie jezdni na drodze publicznej zawsze odpowiedzialny jest zarządca danej drogi (miasto, gmina, zarząd dróg powiatowych, wojewódzkich itp.).
Problematyczna interpretacja prawna chodnika bezpśrednio przy ogrodzeniu
Czasami problematyczna jest kwestia zdefiniowania chodnika znajdującego się „bezpośrednio” przy granicy działki (co często oznacza przy ogrodzeniu). W praktyce zawsze bardzo często występuje pewna odległość między krawędzią chodnika a ogrodzeniem, co wynika chociażby z dylatacji między kostkami brukowymi. Wiele osób zatem posiad chodnik odsunięty od granicy o 1-5cm.
Niestety w takiej sytuacji nie zwalnia nas to z obowiązku odśnieżenia takiego chodnika, gdyż zgodnie z prawem nadal jest to chodnik znajdujący się bezpośrednio przy granicy działki. Wynika to z definicji wyrażenia „bezpośrednio” zawartej w słowniku języka polskiego PWN. W stosunkach przestrzennych wg słownika „bezpośredni” to znajdujący się „bardzo blisko”, niczym nie przedzielony. Wynika z tego zatem, że chodzi tutaj o chodnik znajdujący się bardzo blisko granicy działki (sąsiadujący z nim).
Kwestia ta czasami jest uwzględniana w sprawach spornych między gminą w właścicielami działek, które są odsunięte od chodnika zaledwie na kilka centymetrów.
W praktyce rozsądek nakazuje, aby jako chodnik zlokalizowany bezpośrednio przy granicy działki, a więc bezpośrednio z nią sąsiadujący, traktować chodnik, który znajduje się w odległości nie większej niż 30-50cm od granicy działki.
Jeśli między chodnikiem a ogrodzeniem (oczywiście jeśli jest ono w granicy działki) jest odstęp większy niż 0,50m to mamy pełne prawo wymagać, aby odśnieżaniem takiego chodnika zajął się zarządca danej drogi publicznej.
Zespół redakcyjny portalu zbudujmydom.pl
